Ερχονται στη χώρα μας τον Οκτώβριο και επιστρέφουν στο σπίτι τους τον Μάρτιο και τον Απρίλιο

Νέα 18.02.2012

Σαν στο σπίτι τους ένιωσαν τα αποδημητικά πουλιά που έφθασαν και φέτος σε διάφορες περιοχές της χώρας μας για να διαχειμάσουν. Παρά το γεγονός ότι τις τελευταίες εβδομάδες επικρατούν, κυρίως στην Κεντρική και Βόρεια Ελλάδα, πολύ χαμηλές θερμοκρασίες και τα χιόνια δεν έχουν λειώσει, ο καιρός για τα μεταναστευτικά πουλιά μοιάζει ανοιξιάτικος.

Του Μιχάλη Μητσού

Νέα 18.02.2012

Ενα δισεκατομμύριο δολάρια: τόσα ξοδεύουν οι Ηνωμένες Πολιτείες κάθε χρόνο για να κατασκευάσουν νέες, υπερσύγχρονες πανεπιστημιακές αίθουσες. Οι έρευνες όμως δείχνουν ότι οι φοιτητές απορροφούν μόνο το 20% της γνώσης που διδάσκεται. Οτι το ενδιαφέρον τους για τις διαλέξεις δεν διαρκεί πάνω από δέκα λεπτά. Και ότι το ένα τρίτο εγκαταλείπει το Πανεπιστήμιο ύστερα από δύο χρόνια φοίτησης. Κάτι δεν πηγαίνει καλά λοιπόν με το παραδοσιακό μοντέλο διδασκαλίας, που εκτός από τις Ηνωμένες Πολιτείες εφαρμόζεται φυσικά και στην Ευρώπη. Στην εποχή του iPad και των smart phones, η από καθέδρας διδασκαλία δεν έχει πλέον νόημα.

Η εταιρεία του Cretan Herbalchem εξάγει φυσικά προϊόντα από θυμάρι, φραγκόσυκο, σταφύλι και ελιά

Της Μαρία Βασιλείου

Νέα 18.02.2012

«Αναζητώ εκχυλίσματα αγκινάρας» είχε πει στον Βαγγέλη Καστρινάκη, στα τέλη της δεκαετίας του '80, διευθυντής φαρμακευτικής εταιρείας στη Νορβηγία. Ηταν η εποχή που ο κρητικός παραγωγός εκχυλισμάτων από βότανα και αιθέρια έλαια ζούσε για μια πενταετία στη σκανδιναβική χώρα, πατρίδα της συζύγου του.

Η εργασία του τότε συνδεόταν άμεσα με τις σπουδές του. Διαθέτει πτυχίο οικονομικών και μάστερ στη διοίκηση επιχειρήσεων, τα οποία απέκτησε από αμερικανικά πανεπιστήμια στην Πενσιλβάνια και το Χιούστον. Η μετάβασή του όμως στην Ευρώπη - αρχικά στη Νορβηγία, αργότερα στις Βρυξέλλες και σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες - έπαιξε σημαντικό ρόλο στην επιλογή του να δραστηριοποιηθεί στην παραγωγή φυσικών καλλυντικών από εκχυλίσματα βοτάνων και αιθέρια έλαια. Εκανε, άλλωστε, γνωριμίες απαραίτητες για τη σημερινή δραστηριότητά του ενώ ζητούσε αφορμή για να επιστρέψει στην Κρήτη.

Το Γεωργικό Λύκειο εκπαιδεύει όσους θέλουν μια νέα ζωή κοντά στη Φύση

Του Βασίλη Μανιού*

Καθημερινή 13.02.2012

Η γεωργία, το δεύτερο αρχαιότερο επάγγελμα στον κόσμο, δυστυχώς, στη χώρα μας είχε την τύχη του πρώτου. Την ανυποληψία και την απόρριψη. Για τους περισσότερους αυτόχθονες αστούς, το επάγγελμα του γεωργού ποτέ δεν αποτελούσε τίτλο τιμής και υπόληψης. Αλλά και για τους περισσότερους αγρότες λόγω της σκληρότητάς του και της γενικής απόρριψής του, ήταν ένα «καταραμένο» επάγγελμα, αποτρέποντας τα παιδιά τους να το ακολουθήσουν. Η αποστροφή των νέων από την ελληνική γεωργία έφθασε στο απόγειό της κατά την επίπλαστη ευμάρεια των δανεικών της τελευταίας δεκαετίας. Σε αυτό βεβαίως συντέλεσε και η συρρίκνωση και παραπέρα υποβάθμιση του ρόλου του αγροτικού τομέα στην οικονομία της χώρας όπου οδηγήθηκε, κυρίως, από το πελατειακό ψηφοθηρικό πολιτικό σύστημα των μεταπολιτευτικών χρόνων. Ο πακτωλός των χρημάτων που εισέρρευσε από την Ε.Ε και είχε σκοπό να καταστήσει ανταγωνιστική τη γεωργία μας, μέσα στην παγκοσμιοποιούμενη αγορά, διασπαθίστηκε στην άγρα ψήφων. Ο κομματικός αγροτοπατερισμός εξοστράκισε κάθε συντελεστή παραγωγής και επιδόθηκε στο κυνήγι των επιδοτήσεων ακόμη και για ίδιον όφελος. Οι εναπομείναντες μεγάλης ηλικίας αγρότες, μετατράπηκαν από συντελεστές παραγωγής πρωτογενούς πλούτου, σε φτωχομισθoσυντήρητους θαμώνες της υπαίθρου. Η αγροτική παραγωγή της χώρας σε πολλούς κλάδους μηδενίστηκε και σε άλλους κατέστη μη ανταγωνιστική. Οι εξαγωγές αγροτικών προϊόντων περιορίστηκαν στο ελάχιστο και η εσωτερική αγορά σήμερα κατακλύζεται από εισαγόμενα, τα οποία, μέσα στην ασυδοσία της ελληνικής πραγματικότητας, «βαπτίζονται» ελληνικά. Για μια ακόμη φορά, στην ιστορία της χώρας, η κρίση του αγροτικού τομέα συνέβαλε τα μέγιστα στη σημερινή γενική οικονομική κρίση.

Διαβλέποντας το τέλος του καπνού, έστησε την Ανθήρ που σήμερα εξάγει το 90% της παραγωγής της

Του Γιώργου Φιντικάκη

Νέα 11.02. 2012

Η άδοξη κατάληξη του προγράμματος σίτισης των άπορων πολιτών της ΕΕ

Του Πέτρου Στάγκου

Νέα 05.01.2012

Μια πικρή γεύση άφησε στην κοινωνία πολιτών της Ευρώπης, λίγο πριν από την εκπνοή του 2011, η πολιτική απόφαση που πήρε το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης, με την οποία εξασφαλίστηκε για δύο ακόμη χρόνια η χρηματοδότηση του προγράμματος επισιτιστικής βοήθειας στους άπορους πολίτες (PEAD): ενός προγράμματος που για πολλά χρόνια θεωρούνταν η μοναδική ενσάρκωση έμπρακτης αλληλεγγύης της Ενωσης σε μια διάτρητη από τη φτώχεια και τον αποκλεισμό μερίδα του πληθυσμού της.

Το ΒΗΜΑ

Του Νίκου Μουζέλη 

Η κοινωνία πολιτών είναι µία έννοια που παίζει κεντρικό ρόλο σήµερα και στο επίπεδο της πολιτικής πρακτικής και σε αυτό του θεωρητικού λόγου. Οπως όλες οι βασικές έννοιες στις κοινωνικές επιστήµες, ο όρος κοινωνία πολιτών (ΚΠ) είναι πολύσηµος. ∆ηλαδή έχει διαφορετικό νόηµα ανάλογα µε το θεωρητικό και το ιστορικοκοινωνικό πλαίσιο µέσα στο οποίο εντάσσεται. Ο κυρίαρχος ορισµός σήµερα εννοιολογεί την ΚΠ ως έναν τρίτο, ενδιάµεσο χώρο µεταξύ κοµµατικοκρατικού συστήµατος και αγοράς. Αυτός οχώρος,κανονιστικά τουλάχιστον, δεν λειτουργεί ούτε στη βάση της κοµµατικοκρατικής λογικής ούτε σεαυτή της αγοράς και του κέρδους. Στη χώρα µας η ΚΠ, µε την παραπάνω έννοια του όρου, είναι εξαιρετικά καχεκτική. Ενας από τουςλόγους αυτής της καχεξίας έχει να κάνει µε την κοµµατικοκρατία. ∆ηλαδή µε την τάση των κοµµάτων να διεισδύουν σε όλους τους θεσµικούς χώρους της κοινωνίας υποσκάπτοντας έτσι τις αυτόνοµες λογικές και αξίες τους. Στη σηµερινή περίοδο της κρίσης βλέπουµε από τηµια µεριά την πλήρη απαξίωση των κοµµάτων, ενώ από την άλλη η καταναλωτική κουλτούρα της αγοράς, λόγω της ένδειας µιας µεγάλης µερίδας του πληθυσµού, έχει σηµαντικά αµβλυνθεί. Μέσα σε αυτή την κατάσταση παρατηρούµε στον χώρο της ΚΠ καιθετικές αλλά και αρνητικές εξελίξεις. 

Ξεκινώνταςαπό τις τελευταίες (που αποτελούν κατά κάποιον τρόπο τη σκοτεινή πλευρά της ΚΠ) εντείνεται η πολιτική απάθεια, η παραβατικότητα, η κοινωνική ανοµία και η φυγή πολλών νέων στους τεχνητούς παραδείσους των ουσιών. Εντείνεται επίσης η ισχύς οµάδων και οργανώσεων, όπως η «Χρυσή Αυγή», που προωθούν ρατσιστικές αξίες και νοοτροπίες, ενώ καταφεύγουν σεαποδιοποµπαίους τράγους για να εξηγήσουν την τωρινή δυσπραγία. 

Αντιθέτως µε τις παραπάνω εξελίξεις, παρατηρούµε αντιδράσεις στην κρίση που έχουν έναν πολύ πιο θετικό και αισιόδοξο χαρακτήρα. Η συρρίκνωση των κοινωνικών υπηρεσιών του κράτους οδήγησε στην ενεργοποίηση και στον πολλαπλασιασµό οµάδων βοηθείας προς άτοµα που έχουν ανάγκη κοινωνικής πρόνοιας και προστασίας. Από εθελοντικές οµάδες που παρέχουν οικονοµική βοήθεια, ρούχα και τρόφιµα µέχρι αυτές που προσφέρουν ιατρικές και νοµικές υπηρεσίες, βλέπουµε την ανάπτυξη µιας κουλτούρας αλληλεγγύης που δεν εκδηλώνεται µέσω του κράτους αλλά πολύ πιο άµεσα και αυθόρµητα «από τα κάτω», από πολίτες που ανταποκρίνονται στον συνάνθρωπο που ζητάει βοήθεια. Ετσι µία άλλη Ελλάδα που οι περισσότεροι αγνοούσαµε πριν από την κρίση έρχεται τώρα σταδιακά στο προσκήνιο. 

Υπάρχουν βέβαια και αυτοί που βλέπουν µε κριτικό µάτι τις παραπάνω εξελίξεις. Σε ό,τι αφορά την εθελοντική κοινωνική βοήθεια, αυτή θεωρείται πως ενθαρρύνει µια νεοφιλελεύθερη στρατηγική που στοχεύει, ανεξάρτητα από την κρίση, στο πέρασµα λειτουργιών του κοινωνικού κράτους στον ιδιωτικό τοµέα. Νοµίζω ότι η παραπάνω κριτική δεν ευσταθεί. Ο κοινωνικός εθελοντισµός δεν θέλει τη συρρίκνωση του κράτους πρόνοιας. Απλώς προσπαθεί, τόσο σε περιόδους κρίσης όσο και σε περιόδους που δεν Υπάρχει κρίση, να συµπληρώσει τις κρατικές κοινωνικές υπηρεσίες µε το να προσφέρει βοήθεια η οποία δεν έχει τον απρόσωπο γραφειοκρατικό χαρακτήρα της κρατικής πρόνοιας. 

Περνώντας τώρα από τον κοινωνικό στον πολιτικό χώρο της ΚΠ, και εδώ παρατηρούµε πολιτικοποιηµένα άτοµα που στρέφουν την πλάτη τους στα κόµµατα και αποφασίζουν να συµµετάσχουν στον δηµόσιο χώρο µέσω µη κυβερνητικών οργανώσεων. Οργανώσεων που προωθούν τα ανθρώπινα δικαιώµατα, τον εκδηµοκρατισµό των θεσµών, τη διαφάνεια στην πολιτική, την προστασία αδύναµων οµάδων από τον κρατικό αυταρχισµό, την πάταξη της διάχυτης διαφθοράς στο ∆ηµόσιο κτλ. Σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να αναφέρει κάποιος και τις ανεξάρτητες αρχές, οι οποίες, όταν είναι πραγµατικά ανεξάρτητες από την εκάστοτε κυβέρνηση, βάζουν φρένο και στην κρατική αυθαιρεσία και στη µονοπωλιακή ασυδοσία των αγορών. ∆εν Υπάρχει αµφιβολία πως η κρίση δηµιουργεί ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη τέτοιου είδους οργανισµών που αµβλύνουν την ανισορροπία µεταξύ κράτους και κοινωνίας. 

Υπάρχουν όµως καιενστάσεις εναντίον των ανεξάρτητων αρχών. Η κριτική εδώ συνίσταται στο ότι αυτές οι οργανώσεις δεν έχουν δηµοκρατική νοµιµοποίηση, αφού έχουν ηγεσίες που δεν εκλέγονται από τον λαό. Αρα δεν εκπροσωπούν κανέναν εκτός από τον εαυτό τους. Κανένας όµως σοβαρός αναλυτής των δηµοκρατικών θεσµών δεν πρεσβεύει ότι ο µόνος τρόπος συµµετοχής στις πολιτικές διαδικασίες πρέπει να είναι αποκλειστικά µέσω κοµµάτων ή δηµοψηφισµάτων. Στις κοινωνίες όπου η κοινοβουλευτική δηµοκρατία έχει βαθιές ρίζες οι πολίτες συµµετέχουν στον πολιτικό χώρο και µέσω µιας πληθώρας οργανώσεων που εντάσσονται στον χώρο της ΚΠ. Είναι ακριβώς όταν οι τελευταίες δεν υπάρχουν ή είναι αδύναµες που Υπάρχει σοβαρό δηµοκρατικό έλλειµµα, το οποίο διευρύνει το χάσµα µεταξύ κοµµάτων και πολιτών. 

Τέλος, στον πολιτικό χώροτης ΚΠ εντάσσεται και το κίνηµατων «Αγανακτισµένων» που, όπως και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αµφισβήτησε και τα κόµµατα εξουσίας και τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές της ευρωζώνης – πολιτικές που εντείνουν την ύφεση, τηνανεργία και την κοινωνικοοικονοµική περιθωριοποίηση. Τα κινήµατα των «Αγανακτισµένων» και στον τόπο µας και αλλού αποτελούν συνέχεια των κινηµάτων τύπου Σιάτλ και Γένοβας. Παρ’ όλο που αυτά δεν οδήγησαν άµεσα σε θεσµικές αλλαγές, έχουν αλλάξει την πολιτική κουλτούρα. 

Εχουν οδηγήσει σε νέες µορφές και τρόπους αµφισβήτησης πουαναπτύσσονται εκτός κοµµάτων.Βάζουν τα θεµέλια µιας µορφήςδηµοκρατικής διακυβέρνησης στην οποία πέρα από τα κόµµατα πρέπει να υπάρχουν και εναλλακτικοί τρόποι συµµετοχής στα κοινά. Τρόποι που δεν υποσκάπτουν αλλά που µπορούν να αναζωογονήσουν στη σηµερινή συγκυρία την κοινοβουλευτική δηµοκρατία. 

∆εν έχω χώρο για να αναφερθώ σε µη κυβερνητικές οργανώσεις στον οικολογικό καθώς και στον πολιτισµικό χώρο – που και αυτές λόγω της κρίσης αναπτύσσονται ραγδαία. Το µόνο που θέλω να τονίσω τελειώνοντας είναι πως η κρίση µέσα στα µύρια κακά που επιφέρει, έχει δηµιουργήσει και θετικές συνθήκες που µπορούν να οδηγήσουν σε µια πιο ανθρώπινη, πιο δηµοκρατική, πιο πολιτισµένη κοινωνία. 

Ο κ. Νίκος Μουζέλης είναι ομότιμος καθηγητής Κοινωνιολογίας της London School of Economics. 

Τα Νέα 27.09.2011

Του Μιχάλη Μοδινού

Το Βήμα 04.09.2011

Της Μαρίας Θέρμου

Ο σεισμός ήταν μεγάλος, το κτίριο κινήθηκε ολόκληρο προς τη μία μεριά και μετά προς την άλλη, και ενώ οι δονήσεις συνεχίζονταν οι τοίχοι άρχισαν να υποχωρούν, τα ξύλινα δοκάρια που το στήριζαν έσπασαν και κάποια στιγμή ήρθε η κατάρρευση. Οι όροφοι έπεσαν, τα δάπεδα του ενός βρέθηκαν επάνω από τα δάπεδα του άλλου εξαφανίζοντας τα ενδιάμεσα κενά και πλήθος από αντικείμενα κατρακύλησαν και εγκλωβίστηκαν ανάμεσά τους. 
 Πέρασαν περίπου 3.600 χρόνια από τότε που συνέβη αυτή η μεγάλη καταστροφή στη Ζώμινθο του Ψηλορείτη και σε όλη τη μινωική Κρήτη. Ωσπου ένα μεσημέρι στο τέλος του περασμένου Ιουλίου, την ώρα ακριβώς που η αρχαιολόγος Εφη Σαπουνά-Σακελλαράκη  ξεναγούσε τους κατοίκους των Ανωγείων στην ανασκαφή, μέσα από τα χώματα αναδύθηκε ένας ωραίος χάλκινος Μινωίτης. Με μακρύ ένδυμα και ζωνάρι στη μέση, με το ένα χέρι στο μέτωπο και το άλλο ίσιο στους γλουτούς, αλλά και με περίτεχνη κόμη: έναν κότσο στο πίσω μέρος του κεφαλιού απ΄ όπου ξεπηδούν πλόκαμοι. 

Ελευθεροτυπία/Le Monde diplomatique 04.09.2011

Του Maurice Lemoine

Λαμπρός οικονομολόγος» (η έκφραση δεν είναι δική μας), καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ, οργώνει τον πλανήτη και κυρίως την Αφρική εδώ και πολλά χρόνια, αναζητώντας μια χώρα όπου θα μπορέσει να εφαρμόσει τη δικής του έμπνευσης θεωρία: «Αυτό που εμποδίζει την ανάπτυξη των φτωχών χωρών είναι οι "άσχημοι κανόνες" που επιβάλλουν τα κράτη στους επενδυτές, αποθαρρύνοντάς τους με αυτό τον τρόπο ». Αυτό που πρέπει να γίνει, επομένως, είναι να βρεθούν κάποιες παρθένες εκτάσεις για να στηθούν σε αυτές «charter cities», «πόλεις-πρότυπα» στις οποίες οι εν λόγω επενδυτές, εγχώριοι και ξένοι, θα στήσουν τα εργοστάσιά τους και τις βιοτεχνίες τους, καθώς και οδικά δίκτυα, κατοικίες, καταστήματα, σχολεία, κλινικές και βασικές υπηρεσίες, όλα αυτά χάρη σε ένα εργατικό δυναμικό που θα οδηγηθεί εκεί εξαιτίας της ανεργίας. Εξυπακούεται ότι αυτός ο θύλακας θα έχει τους δικούς του νόμους, δικαστήρια, αστυνομία, δική του κυβέρνηση - και δεν θα πληρώνει φόρους στη χώρα που θα το φιλοξενεί.

Ο Ρόμερ προκαλεί, απλώς, ένα διακριτικό ενδιαφέρον μέχρι τη μέρα που, τον Ιανουάριο του 2011, κατόπιν πρωτοβουλίας του Χαβιέρ Αργκέγιο, του ονδουριανού προέδρου της αμερικανικής κατασκευαστικής εταιρείας Inter-Mac International, συναντά στην Ουάσινγκτον τον Χουάν Ορλάντο Ερνάντες, πρόεδρο της Βουλής αυτής της μικρής χώρας της Κεντρικής Αμερικής. Αυτός κανονίζει ραντεβού με τον Λόμπο και ορισμένους συνεργάτες του στο Μαϊάμι.Ο Ρόμερ επικαλείται την επιτυχία του Χονγκ Κονγκ, της Σιγκαπούρης και των ειδικών οικονομικών ζωνών στην Κίνα. Κάποιοι στρυφνοί τύποι θα αντέκρουαν λέγοντας ότι οι ιστορικές, γεωγραφικές, οικονομικές και πολιτισμικές συνθήκες στις οποίες αναπτύχθηκαν αυτά τα παραδείγματα τα τοποθετούν έτη φωτός μακριά από την Ονδούρα. Αυτά όμως δεν αρκούν για να κλονίσουν τον Λόμπο και τους δικούς του.Προκειμένου να αναδυθεί από το μηδέν μια «πόλη-πρότυπο» 1.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, το Κογκρέσο αναθεωρεί στις 17 Φεβρουαρίου το άρθρο 304 του Συντάγματος -«σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να δημιουργηθούν όργανα με έκτακτη δικαιοδοσίας» για να προσθέσει «με εξαίρεση (!) τα νομικά προνόμια των Ειδικών Περιοχών Ανάπτυξης».

Ελευθεροτυπία/Le Monde diplomatique 04.09.2011

Του Maurice Lemoine

Με αυτή την προοπτική, η κυβέρνηση του Πορφίριο Λόμπο -η οποία προέκυψε μετά το πραξικόπημα του Ιουνίου του 2009- δέχτηκε να επιστρέψει στη χώρα ο πρώην πρόεδρος Μανουέλ Σελάγια, πράγμα που αποτελούσε μία από τις τέσσερις διεκδικήσεις των αντιστασιακών στην Ονδούρα.Σκηνικό δυστυχίας, τριακόσιες καλύβες από μπλε πλαστικό στοιχίζονται κάτω από τις φυλλωσιές ενός δάσους από ελαιοφόρους φοίνικες. Εντομα βουίζουν παντού, ενώ ο αέρας αναδύει μια μυρωδιά βρεγμένου μαλλιού. Αυτή η αποπνικτική βρομιά είναι το βασίλειο της ελονοσίας. Υπάρχουν πολλοί γέροι και παιδιά. Μια χωρική που ζαρώνει τη μύτη της καθώς τη φυσά, προφέρει ένα όνομα: Μιγκέλ Φακουσέ. «Είναι δυνατός άντρας, με τα λεφτά του μετακινεί βουνά. Κι εμείς τον φοβόμαστε».

Η ανταλλαγή αγαθών γίνεται τρόπος ζωής για όλο και περισσότερους Αμερικανούς

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Τετάρτη 31 Αυγούστου 2011

Τα Νέα 29.07.2011

Ρεπορταζ: Πέτρος Στεφάνης

Είναι οι αγρότες που τολμούν το παραπάνω βήμα, δοκιμάζουν την τύχη τους σε καλλιέργειες ή εκτροφές λιγότερο διαδεδομένες. Τουλάχιστον στο ξεκίνημά τους οι περισσότεροι ρισκάρουν. Με μικρή ή χωρίς καθόλου επιδότηση, δεν το βάζουν κάτω ούτε τώρα, με το γενικότερο οικονομικό στρίμωγμα. Αντιθέτως, έχουν εξασφαλισμένη τη σταθερή πελατεία τους, κυρίως στις αγορές του εξωτερικού...

Διαβάστε το πλήρες άρθρο σε μορφή pdf.

Της Ιφιγενειας Διαμάντη

Η Καθημερινή 16.07.2011

Επιστροφή... στις ρίζες, κυριολεκτικά και μεταφορικά, προτείνουν οι επιστήμονες, αναδεικνύοντας τα πολλαπλά οφέλη της αγροδασοπονίας, στο δεκαπενθήμερο 3ο Διεθνές Θερινό Σχολείο για την εξέλιξη της αρχαίας τέχνης καλλιέργειας της γης, που ολοκληρώθηκε χθες. Διοργανώθηκε από το Κοινωφελές Ιδρυμα «Ιωάννη Σ. Λάτση» στα γραφεία του ομίλου στην Κηφισιά, σε συνεργασία με το ΤΕΙ Λαμίας, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και τα Πανεπιστήμια Φλωρεντίας και Εξτρεμαδούρα. Συμμετείχαν 34 φοιτητές από 11 χώρες και 27 καθηγητές από 8 χώρες.

Συνδυασμός γεωργικών και δενδρωδών φυτών και ενδεχομένως ζώων, η αγροδασοπονία αξιοποιεί πλήρως κάθε φυσικό στοιχείο. Τίποτε δεν πετιέται και όλα χρησιμεύουν, όπως στον «κήπο της γιαγιάς», μια δημοφιλή μορφή του αγροδασοπονικού συστήματος με διάφορα κηπευτικά, όπου λίπασμα αποτελούσε η κοπριά των ζώων της οικογένειας, ενώ η έννοια των απορριμμάτων ήταν άγνωστη, αφού όλα ήταν χρήσιμα και ανακυκλώσιμα. 

Του Jim Yardley

Ελευθεροτυπία / The New York Times 03.07.2011

ΓΚΟΥΡΓΚΑΟΝ, Ινδία - Σε αυτή την πόλη που πριν απο μόλις δυο δεκαετίες ηταν σχεδόν έρημη,σήμερα υπάρχουν 26 εμπορικά κέντρα,επτά γήπεδα του γκολφ και καταστήματα ειδών πολυτελείας,οι Mercedes-Benz και οι BMW λάμπουν στους εκθεσιακούς χώρους,οι ουρανοξύστες ξεφυτρώνουν παντού σαν τσιμεντένια ζιζάνια, ενώ σε ενα φουτουριστικό εμπορικό κόμβο ονόματι Cyber City στεγάζονται πολλές απο τις μεγαλύτερες εταιρείες στο κόσμο.

Θα μπορούσε κανείς να σκεφτεί οτι η Γκουργκάον , που βρίσκεται περίπου 25χλμ. νότια του Νέου Δελχί,έχει τα πάντα, αλλά στην πραγματικότητα της λείπουν πολλά:αποχετευτικό δίκτυο που να καλύπτει όλη τη πόλη,αξιόπιστα δίκτυα ηλεκτροδότησης και ύδρευσης,επαρκείς χώροι στάθμευσης,ασφαλείς δρόμοι και δίκτυο οποιουδήποτε μέσου μαζικής μεταφοράς που να καλύπτει όλη τη πόλη.

Τα Νέα 08.07.2011

Του Γιώργου Αγγελόπουλου

Της Νατάσας Μπαστέα

Τα Νέα 08.07.2011

Στην Ισπανία, όπου η ανεργία φθάνει πλέον σε ποσοστά - ρεκόρ, όλοι ψάχνουν απεγνωσμένα τρόπο να επιβιώσουν. Ο κοινοτάρχης ενός χωριού πιστεύει ότι βρήκε την απάντηση: μαθήματα γερμανικών για τους κατοίκους ώστε να προετοιμασθούν να μεταναστεύσουν στη χώρα με τη μεγαλύτερη οικονομία στην Ευρώπη. Η καθηγήτριά τους όμως προσπαθεί να τους προειδοποιήσει ότι δεν είναι όλα τέλεια στη γη της μπίρας και των λουκάνικων.

Του Γιώργου Τσιάρα

Ως «σύγχρονο σινικό τείχος» διαφημίζουν χρόνια τώρα οι κινέζοι ηγέτες το μεγάλο φράγμα των Τριών Φαραγγιών. Είναι έργο φτιαγμένο στην κλίμακα των θεών: πήρε 15 χρόνια- και 16 εκατομμύρια τόνους σκυροδέματος- για να ορθωθεί και να δαμάσει την ορμή του μεγάλου ποταμού, του Γιανγκτσέ. Στη λεκάνη του Γιανγκτσέ ζει ο ένας στους τρεις Κινέζους. Χιλιετηρίδες τώρα, το τρίτο μακρύτερο ποτάμι στον κόσμο, ακολουθούσε τον φυσικό του κύκλο ξηρασιών και πλημμυρών- πνίγοντας μενανθρώπους, αλλά και τρέφοντας τεράστιους πληθυσμούς με την καρπερή του λάσπη. Οχι όμως πλέον: έπειτα από μια πρωτοφανή περίοδο ξηρασίας, η οποία προκάλεσε προβλήματα στο 40% των καλλιεργειών- μια ξηρασία για την οποία, όπως πιστεύει πλήθος ειδικών, ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό η ύβρις των μέγα φραγμάτων-, οι πρώτες δυνατές μπόρες του καλοκαιριού έφεραν το χάος σε τεράστιες περιοχές. Ηδη πολλοί μιλούν για την «κατάρα» του Φράγματος των Τριών Φαραγγιών.

Του Γιάννη Ν. Μπασκοζου

«Yπάρχει κόσμος χωρίς χρήμα;» αναρωτιέται ο συγγραφέας. Θα ήμασταν καλύτεροι χωρίς αυτό, όπως διατείνονται ορισμένοι νεόκοποι οικονομολόγοι; Ο Φέργκιουσον αναφέρει τη φυλή Χιβάρο του Εκουαδόρ, μια από τις πολλές φυλές κυνηγών-συλλεκτών, όπου οι θάνατοι ανάμεσα στα ανδρικά μέλη της έφθαναν το 60%, λόγω της βίας που αναπτυσσόταν. Οταν η φυλή αυτή συναντούσε άλλη φυλή προτιμούσαν να πολεμήσουν μεταξύ τους για την απόκτηση δυσεύρετων πόρων (τροφή και γόνιμες γυναίκες) παρά να ανταλλάξουν προϊόντα. Οι κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες δεν συναλλάσσονται, ούτε αποθηκεύουν, αφού καταναλώνουν την τροφή τους τη στιγμή που τη βρίσκουν. Δεν χρειάζονται χρήματα. «Μήπως κάτι ανάλογο ζητούν όσοι σήμερα επικαλούνται μια ζωή χωρίς χρήμα;» αναρωτιέται ο Φέργκιουσον. 

Του Θανάση Βασιλείου

Εφημερίδα Καθημερινή

03/07/2011

Από την κυριαρχία των αγορών και την κρίση, στην αναγέννηση της κοινωνίας

Με βαρύνουσα τη σημασία του «κοινωνικού», η κοινωνιολογική ματιά δεν ορίζει την κρίση μόνον ως «βλάβη» της καπιταλιστικής οικονομίας. Εκκινεί με την παραδοχή ότι η κρίση, όπου και όπως ξεσπά, καταστρέφει πρώτα την κοινωνία.Ο Γάλλος κοινωνιολόγος Αλαίν Τουρέν που, το 1971, ήταν ένας από τους εισηγητές της «μεταβιομηχανικής κοινωνίας», της κοινωνίας της τεχνολογίας, της κατοχής της γνώσης και του ελέγχου των πληροφοριών, περιγράφει εδώ το στάδιο της «μετακοινωνικής κατάστασης» (post social society) - της κοινωνίας που χαρακτηρίζεται από το χάσμα που χωρίζει την παγκοσμιοποιημένη χρηματιστική ελίτ από τον υπόλοιπο κόσμο.

Της Όλγας Σελλα

Εφημερίδα Καθημερινή

26/06/2011

Ο Χιλιανός συγγραφέας Λουίς Σεπούλβεδα μιλάει στην «Κ» για την κρίση

Πολίτης του κόσμου, ακτιβιστής αριστερός και οικολόγος, αλλά και ρεαλιστής, ένας σκεπτόμενος άνθρωπος είναι ο Χιλιανός συγγραφέας Λουίς Σεπούλβεδα. Τις λίγες μέρες που έμεινε στην Ελλάδα, στη διάρκεια της τέταρτης επίσκεψής του την περασμένη εβδομάδα, τα έκανε όλα: μίλησε στο Ινστιτούτο Θερβάντες στο πλαίσιο του 3ου Φεστιβάλ Ιβηροαμερικανικού Βιβλίου, πέρασε από την πλατεία Συντάγματος να δει τους συγκεντρωμένους εκεί, υπέγραψε βιβλία στον «Ελευθερουδάκη» και βγαίνοντας απηύθυνε από την ντουντούκα μήνυμα συμπαράστασης στους συγκεντρωμένους βιβλιοϋπαλλήλους.Ομως, δεν πρόκειται για έναν αριστερό που μένει μόνο στην εκδήλωση αλληλεγγύης. Προτείνει, καταθέτει απόψεις, δεν βολεύεται σε παλαιά, έτοιμα σχήματα, δεν έχει παρωπίδες, δεν φανατίζεται, δεν αφορίζει. Και λέει τα πράγματα με πολύ απλό τρόπο:

Ινστιτούτο Θερβάντες

Με την πένα οκτώ συγγραφέων, τον φακό του φωτογράφου Χουάν Κάρλος Τομάσι και τη συνδρομή των Γιατρών Χωρίς Σύνορα, το κοινό του Ινστιτούτου Θερβάντες θα ανακαλύψει την αληθινή όψη του τρόμου, σε χώρες δίχως αύριο 

Της Μαγδαληνής Τσεβρένη

«Η δημοκρατία είναι το χειρότερο πολίτευμα· με εξαίρεση όλα τ’ άλλα»

Σα συλλογή διηγημάτων, με σύντομες, αυτοτελείς αφηγήσεις και διάφορες μορφές γραφής, αυτός ο τόμος συνταιριάζει διαλέξεις, εισηγήσεις, συνεντεύξεις και δημοσιεύσεις του Κ. Πόπερ από τη δεκαετία του 1960 ώς τα μέσα της δεκαετίας του 1990. Ο τίτλος του βιβλίου, «Η ζωή είναι επίλυση προβλημάτων» προέρχεται από το ομώνυμο κείμενο, στο οποίο ο φιλόσοφος υποστηρίζει, με τον απλό τρόπο γραφής που εκ θέσεως έχει επιλέξει, ότι η ζωή μας καθορίζεται από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε και τις προσπάθειες -επιτυχείς ή όχι- να τα λύσουμε. Τα προβλήματα αυτά μπορεί να αφορούν το δημοκρατικό πολίτευμα, τη διδασκαλία της Ιστορίας, τις καθημερινές αποφάσεις, το περιεχόμενο της φιλοσοφίας, τον ρόλο των διανοουμένων, τη φυσική επιστήμη ή και την εξελικτική βιολογία. Με δυο λόγια, χαρακτηρίζουν τον κόσμο μας.

Του Γιώργου Αγγελόπουλου (Τα Νέα)

Ο Βρετανός Τρίστραµ Στιούαρτ (Tristram Stuart) , απόφοιτος του Κέµπριτζ και ακτιβιστής «φρίγκαν», βάζει στο τραπέζι το φαγητό που πετούν τα σούπερ µάρκετ και τα εστιατόρια. «Ενώ ο κόσµος πεινάει, πετάµε στα σκουπίδια το ένα τρίτο της παγκόσµιας παραγωγής τροφίµων», τονίζει. 

Συνέντευξη στον Γιάννη Eλαφρό (Καθημερινή)

Άρθρο απο το Βήμα της Κυριακής

Ο 59χρονος Γιοάνες Γκεμπρεγκεόργκις γεννήθηκε στο Νεγκελέ Μπορένα, ένα μικρό χωρίο της Νότιας Αιθιοπίας.Ο πατέρας του έβοσκε αγελάδες και ηταν αναλφάβητος.Ο ίδιος ήθελε να μάθει γράμματα και περπατούσε 375χλμ ως το πλησιέστερο δημοτικό σχολείο.Πρωτόπιασε εξωσχολικό βιβλίο στα χέρια του όταν ηταν δεκαεννέα ετών.

Της Ιωαννας Νιαωτη (Ελευθεροτυπία)

Ο Ιταλός οικονομολόγος και ακτιβιστής Ρούντι Νταλβάι, από τα ιδρυτικά στελέχη του κινήματος, μιλά στην «Ε», εξηγώντας γιατί το δίκαιο εμπόριο είναι μια αποτελεσματική και αποδοτική απάντηση στη φτώχεια, συμβάλλοντας σε μια αειφόρο τοπική και παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη.

Μιλήστε μας για την ιστορία του κινήματος και πώς έχει ωφελήσει την παγκόσμια κοινότητα.

Παρασκευή 6 Μαΐου 2011

Σε μια διαδρομή που ξεκινάει από τον εθελοντισμό και την προσφορά, διασχίζει τους γεμάτους καθαρό αέρα διαφορετικότητας, ορεινούς όγκους της Κρήτης και καταλήγει στην λουσμένη από διαυγές φως Παλαιόχωρα, βίωσα για πρώτη φορά την αύρα που αποπνέει το Πανεπιστήμιο των Ορέων.

Εθελοντές ιατροί, που επέλεξαν να ορκιστούν ξανά τον όρκο του Ιπποκράτη, κοιτώντας στα μάτια αγέρωχους ανθρώπους, με ρυτιδιασμένα από την ζωή πρόσωπα, κόκκινα μάγουλα ελεύθερου οξυγόνου και τιτιβίσματα παιδιών στο σχολικό προαύλιο.

Μια Πολιτεία δικαίου χωρίς θεσμούς και ψήφους εξάρτησης, μόνο με την γνώση της ανθρωπιάς και της κοινότητας, όπου ειδήμονες είναι τα χρόνια και όχι οι τίτλοι.

Με συγκλόνισε η ταύτιση. Ίδιες ρυτίδες, χαραγμένες από διαφορετικούς Ήλιους. Ο αγώνας ίδιος πάνω στο χώμα και την σελίδα κι η πένα βρήκε ξάφνου το ταίρι της στο λιοκαμένο ξύλο του σκεπαρνιού.

Η προσφορά είναι αρετή, κι όταν αυτή ξαναδιδάσκει την Ιστορία από χείλια που την ερωτεύτηκαν βαθιά, όταν τα άσπρα γένια και μαλλιά δίνουν το φως τους άπλετα στα νεανικά κορμιά της άνοιξης, τότε η Παιδεία αφουγκράζεται καρτερικά τους Προγόνους και γεμίζει μέλι και ορμή κάθε κύτταρο της σκέψης.

Στο τέλος της μέρας ο Ξένιος Δίας μας υποδέχτηκε στα γελαστά πρόσωπα των κατοίκων. Οι γεύσεις και τ’ αρώματα από την παλλόμενη γη, σηκώθηκαν όλες μονομιάς για να ευχαριστήσουν την προσφορά και το ριζίτικο τραγούδι έκλεισε με την αντρίκια μελωδία του στην μνήμη μου για πάντα την γλυκιά εικόνα.

Ένα μεγάλο ευχαριστώ για την μοναδική αυτή εμπειρία.

Όλες μου οι δυνάμεις τάσσονται στο πλευρό του υπέροχου έργου σας.

Μιχάλης Σκουλάς

Του Μιχαλη Μητσου (Τα Νέα)

Η πατρότητα του όρου ανήκει σ’ έναν κοινωνιολόγο κι ακτιβιστή από τις Φιλιππίνες, τον Ουόλντεν Μπέλο. Τρανή απόδειξη, ο τίτλος του βιβλίου που εξέδωσε το 2003: «Αποπαγκοσµιοποίηση. Ιδέες για µια Νέα Παγκόσµια Οικονοµία». Την ίδια χρονιά, έλεγε στο παγκόσµιο κοινωνικό φόρουµ: «Η παγκοσµιοποίηση καταπάτησε την υπόσχεσή της. Οι δυνάµεις που αντιπροσωπεύουν την ανθρώπινη αλληλεγγύη και κοινότητα δεν έχουν άλλη επιλογή από το να παρέµβουν το ταχύτερο για να πείσουν τις απογοητευµένες µάζες ότι “ένας άλλος κόσµος είναι δυνατός!”». Ο Μπέλο διαφωνούσε µε την άποψη της Oxfam ότι ο καλύτερος τρόπος να αναπτυχθούν οι φτωχές χώρες είναι η ελεύθερη πρόσβαση στις αγορές των χωρών του Βορρά. Γι’ αυτόν, οι αναπτυσσόµενες χώρες έπρεπε να επικεντρωθούν στις περιφερειακές συναλλαγές και να επιβάλουν δασµούς για την προστασία των αγορών τους.

Ελένη Φουντουλάκη

Χανιώτικα Νέα

Δημοσιεύθηκε στις: 19-04-2011

Να αποκτήσουν ξανά ζωή τα χωριά και η περιφέρεια των Χανίων. Αυτός είναι ο στόχος της δημιουργίας Κοσμητείας του Πανεπιστημίου των Ορέων στα Χανιά, όπως επισημάνθηκε χθες σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στην Αντιπεριφέρεια Χανίων.
Επίσης,  συζητήθηκε η  διοργάνωση παράλληλων εκδηλώσεων στον τομέα της Παιδείας και του Πολιτισμού, αρχής γενομένης από τον Δήμο Καντάνου - Σελίνου.
Παράλληλα,  ανακοινώθηκε η διοργάνωση μιας μεγάλης συνάντησης, που θα γίνει στις 7 Μαΐου στον Ομαλό, με αντικείμενο την κτηνοτροφία.

• 31/03/2011, Διεθνές Βραβείο στο Γ. Παλλήκαρη, ΠΑΤΡΙΣ
• 31/03/2011, Διάκριση Παλλήκαρη, Νέα Κρήτη
• 31/03/2011, Μέλος της Διεθνούς Ακαδημίας Οφθαλμολογίας ο Γιάννης Παλλήκαρης, Κρητική Επιθεώρηση

Vikas Bajaj

Ελευθεροτυπία

ΠΑΝΤΑΓΚΑΡ, Ινδία – Οι αίθουσες διδασκαλιάς του δημοτικού σχολείου της Ναγκλα και των άλλων 1,500 ακόμα σχολείων του ινδικού κρατιδίου του Ουταραχάντ έχουν μετατραπεί σε εργαστήρι μιας εκπαιδευτικής προσέγγισης ασυνήθιστης για τα ινδικά δεδομένα.

Χριστίνα Πουτετση

Το Βήμα

Ένας έλληνας ομογενής δημιουργεί μια εταιρεία που «συσκευάζει και πουλάει ό,τι καλύτερο έχει να προσφέρει η Ελλάδα»

Στο γνωστό πολυκατάστημα Βarney΄s της Νέας Υόρκης, η γωνιά που είναι αφιερωμένη σε εξεζητημένα πολυτελή καλλυντικά φιλοξενεί μια σειρά με το όνομα «Sponge» (σφουγγάρι), με λιτές συσκευασίες στις οποίες αναγράφονται με λατινικούς χαρακτήρες: «ladi avocado», «krema triantafillo», «krema mattia», «aromatotherapia levanta». «Είναι από την Ελλάδα», εξηγεί η ανυποψίαστη πωλήτρια και προσθέτει ότι τα προϊόντα είναι ιδιαίτερα δημοφιλή και τα αγαπημένα διάσημων αστέρων του Χόλιγουντ, λόγω της φυτικής τους προέλευσης και ποιότητας.

Δημιουργός τους ο κ. Μάρκος-Λάμπρος Δρακοτός, έλληνας ομογενής πρώτης γενιάς, ο οποίος γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Νέα Υόρκη. Ο ιδρυτής και πρόεδρος της εταιρείας καλλυντικών που φέρει το όνομα «Σφουγγάρι» διάλεξε αυτή τη λέξη γιατί του θύμιζε την καταγωγή του. Οι γονείς του μεγάλωσαν στην Αθήνα, ωστόσο η μητέρα του είναι από τους Σοφάδες Καρδίτσας και η οικογένεια του πατέρα του μετανάστευσε από τη Σαντορίνη στη Σύμη. Ο ίδιος λέει στο «Βήμα» ότι «όπως οι περισσότεροι Ελληνες, πέρασα όλα τα καλοκαίρια μου στην Ελλάδα». Δικηγόρος στο επάγγελμα, σπούδασε Νομικά για να δραστηριοποιηθεί στην οικογενειακή επιχείρηση που διαχειρίζεται 40 κτίρια στη Νέα Υόρκη. «Ο μόνος λόγος που έγινα δικηγόρος ήταν για να βοηθήσω στη διαχείριση του χαρτοφυλακίου μας» δηλώνει και εξηγεί ότι εμπλέκεται σε κάθε δραστηριότητα, από την ανακαίνιση ως την κατασκευή και τον σχεδιασμό.

Του Βάλτερ Πούχνερ

Ελευθεροτυπία

Το πιο χαρακτηριστικό γνώρισμα της Αποκριάς είναι το μασκάρεμα και η μεταμφίεση. 

Πρόκειται για μια από τις πιο αρχαίες εκφάνσεις του ανθρώπινου πολιτισμού, που σημασιοδοτεί την αλλαγή της ταυτότητας. Η προσωπίδα είναι η υλική έκφραση ολόκληρης θεατρικής παράστασης με ένα αντικείμενο, η υλοποίηση της υποκριτικής. Ολοι οι πολιτισμοί γνωρίζουν το εξωτερικό μέσο της εσωτερικής μεταμόρφωσης. Ο μεταμφιεσμένος εκλαμβάνεται ως άλλος, διαφορετικός, αλλαγμένος. Ηδη στους παλαιολιθικούς πολιτισμούς ο κυνηγός μεταμφιέζεται με το δέρμα του θηράματος και μιμείται τις κινήσεις του. Ο στόχος της πράξης αυτής είναι μαγικός, η προσπάθεια του ανθρώπου να επηρεάσει και να προδικάσει τα συμβαίνονται γύρω του με τα μέσα της «αναλογικής μαγείας»: ό,τι μπορώ να ονομάσω, το κυβερνώ, ό,τι μπορώ να μιμούμαι ή να αναπαριστάνω, το χειρίζομαι. Στις μεταμφιέσεις του καρναβαλιού αυτή η μαγική σκοπιμότητα έχει υποχωρήσει και προβάλλεται ένα άλλο στοιχείο, το οποίο θα μπορούσε να ονομαστεί «mundus reversus», ο ανάποδος κόσμος.

Tης Mαριας Kατσουνακη

Καθημερινή

Τρικούβερτο γλέντι είχε στηθεί την περασμένη Κυριακή στην πλατεία Αυδή στο Μεταξουργείο. Ηταν νωρίς το βράδυ, ακούγονταν μουσικές, κόσμος συγκεντρωμένος, μια μεγάλη παρέα, χόρευε, χτυπούσε παλαμάκια, στροβιλιζόταν, καθένας συμμετείχε με τον τρόπο του. Η σύναξη ανέδιδε κέφι, ενέργεια, χαρά. Πλησίασα. Αναζήτησα την ορχήστρα, τους τραγουδιστές, τους μασκαράδες, τις κορδέλες, τα κομφετί. Τίποτα. Χωρίς μουσικά όργανα, χωρίς μεταμφιέσεις, χωρίς αποκριάτικο εξοπλισμό. Ο κόσμος διασκέδαζε έτσι. Παράγοντας αυτοσχέδιους ήχους, σκοπούς από απροσδιόριστη χώρα προέλευσης. Ηταν εκεί, όλοι μαζί. Κάτοικοι της περιοχής. Ελληνες και μετανάστες. Πολλοί νέοι. Κάποιες, λίγες, χρωματιστές περούκες. Κρασί σε πλαστικά ποτήρια, ίσως και τσίπουρο, και, πάνω απ’ όλα, διάθεση συμμετοχής. Επιθυμία για γιορτή. Οι Απόκριες έμοιαζε να είναι μόνο η αφορμή.

Tου Νικου Γ. Ξυδακη

Η Αθήνα συμμάχησε με τη Φύση χθες το απόγευμα για να αποχαιρετίσει τον καλλιτέχνη. Ολα βρέθηκαν εν αρμονία στο Πρώτο Νεκροταφείο, όπως ταίριαζε σ’ έναν κορυφαίο της γενιάς του, όπως ταίριαζε στον ταλαντούχο ζωγράφο, στον αισθητή και μποέμ, στον μαιτρ του αχειροποίητου, τον Νίκο Αλεξίου. Ολα αιωρούνταν στη διαύγεια. Ο αιθέρας: ψυχρός τεφρός ο ουρανός, και κρύο ξηρό. Το χρώμα: κάτω από τον ψυχρό ουρανό έλαμπαν διαυγείς οι τόνοι του πράσινου, του πεύκου, του κυπαρισσιού, του φοίνικα, τα υπόλευκα ρόδα, η πολυχρωμία των λουλουδιών. Ο ήχος: κελαϊδίσματα πουλιών, απόηχοι από την νεκρώσιμη ακολουθία, σπαράγματα του Ιωάννη Δαμασκηνού: «Πάντα σκιάς ασθενέστερα, πάντα ονείρων απατηλότερα... Ως άνθος μαραίνεται, και ως όναρ παρέρχεται... Ου παραμένει ο πλούτος, ου συνοδεύει η δόξα...»

Εφημερίδα Τα Νέα

08/02/2011

Αρχείο διαθέσιμο σε μορφή pdf.

Ιωάννης Σιατίτσας

…Ομως εσείς,
θα το μπορούσατε ποτέ καθώς εγώ,
τον εαυτό σας να γυρίσετε τα μέσα του όξω,
έτσι που να γενείτε ολάκεροι ένα στόμα ;
Ελάτε να σας δασκαλέψω,…

B. Μαγιακόφσκι, Το σύγνεφο με παντελόνια. Μετ. Γ. Ρίτσος

Η ιδέα είναι απλή: εγώ ξέρω κάτι που δεν το ξέρεις εσύ και θάθελες να το μάθεις· εσύ ξέρεις κάτι που δεν το ξέρω εγώ και θά'θελα να το μάθω. Ας βρεθούμε να ανταλλάξουμε τις ιδιαίτερες γνώσεις μας· και μόνη αυτή η ανταλλαγή θα μας κάνει καλύτερους. Και για κάτι τέτοιο δεν χρειάζονται λεφτά. Λίγο παραπέρα: έχεις ένα πρόβλημα που μπορώ να σου το λύσω· έχω ένα πρόβλημα που μπορείς να μου το λύσεις. Ας αφιερώσουμε λίγο από τον χρόνο μας σε αυτά τα προβλήματα. Και αν ίσως δεν φτάσουμε σε κοινά αποδεκτές ή οριστικές λύσεις, θα έχουμε κάνει ένα βήμα ο ένας προς τον άλλον· θα καταφέρουμε, τουλάχιστον, να μοιραστούμε τα προβλήματά μας, να σπάσουμε την απομόνωση που φέρνει τον αποκλεισμό. Και δεν είναι λίγο. Ούτε γι'αυτό χρειάζονται λεφτά. Ακόμα πιο πέρα: να αλλάξουμε την σχέση άστυ - χωριό· εγώ, ο άνθρωπος του άστεως να πάω στο χωριό, όχι μόνο για να απολαύσω την τρυφή και την θαλπωρή του, αλλά και να προσφέρω αγαθά των οποίων στερείται ο χωρικός, να διευκολύνω την έλευση του χωρικού στο άστυ όποτε το επιθυμεί και όχι όταν η ανάγκη το καλεί. Και να πάρω: να ξανάβρω τις, χαμένες για μένα, ζώσες γι'αυτόν, αξίες που τον κρατούν στο χωριό, την διαχείριση με τα λίγα μέσα και τις ακόμα λιγότερες -και εν πολλοίς μίζερες- υπηρεσίες, την επιβίωση στην φύση και την συμβίωση με την φύση. Και ας το θυμόμαστε πάντα: είναι η αιμορραγία του χωριού που ταΐζει το άστυ.

Της Ν. ΚΟΝΤΡΑΡΟΥ - ΡΑΣΣΙΑ

Ελευθεροτυπία

Ποιος είπε ότι ένας χώρος λατρείας που μοσχοβολάει λιβάνι και είναι φορτισμένος από αιώνων ανθρώπινες προσευχές, δεν μπορεί να λειτουργήσει και ως μουσείο με έργα τέχνης, αλλά και high tech πολυμέσα, μέχρι και ακτίνες λέιζερ για την προβολή των αρχιτεκτονικών στοιχείων του;

Του Απόστολου Λακασά

Καθημερινή

11/02/2011

Η εργασιακή ανασφάλεια και ο φόβος μήπως οι τεχνολογικές εξελίξεις απαξιώσουν το αντικείμενο εργασίας τους οδηγούν όλο και περισσότερους Ελληνες στα προγράμματα διά βίου μάθησης. Είναι, άλλωστε, ενδεικτικό ότι πλέον οι περισσότεροι δεν συνδέουν τη διά βίου μάθηση με συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες, όπως οι άνεργοι και οι νέοι. Τα στοιχεία αυτά προκύπτουν από πανελλαδική έρευνα που πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο σε 3.050 άτομα άνω των 18 ετών για λογαριασμό του υπουργείου Παιδείας, από την εταιρεία Public Issue με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ.

Χρήστος Μιχαηλίδης

ΜΟΝΟ ΝΑ ΣΥΣΤΗΣΩ μπορώ τον σημερινό μας «καλεσμένο» -τι καλεσμένο, δηλαδή, που είδα κι έπαθα ώσπου να τον βρω και, κυρίως, να τον πείσω να συναντηθούμε, να γνωριστούμε και να μιλήσουμε. Ονομάζεται Δημήτρης Κότσαρης και γεννήθηκε πριν από περίπου 75 χρόνια στο χωριό Βελανιδιά της Μεσσηνίας, από πατέρα αγρότη, «πολύ αυστηρό άνθρωπο, αυταρχικό, άκαμπτο, μα και άμεμπτο, αδερφέ μου», και μητέρα «αγία, τι να σου λέω, δέκα παιδιά μεγάλωσε χωρίς να αδικήσει κανένα, με περίσσευμα αγάπης για όλα -ξέρεις γιατί;- γιατί δεν είχε τίποτ' άλλο να δώσει, μόνο αυτό, αγάπη».

Επιμέλεια - Μετάφραση: Θανάσης Γιαλκέτσης

Ελευθεροτυπία

19/01/2011

Ο Αλέν Καγέ είναι καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Ναντέρ και έχει δημιουργήσει το «Αντιωφελιμιστικό Κίνημα στις Κοινωνικές Επιστήμες» (Mauss), εμπνεόμενος από τις ιδέες του Γάλλου ανθρωπολόγου Μαρσέλ Μος (1872-1950).

Ο Καγέ αμφισβητεί την κυρίαρχη οικονομική σκέψη, σύμφωνα με την οποία τα άτομα υποκινούνται μόνον από το εγωιστικό τους συμφέρον. Σε αυτόν τον «ωφελιμισμό» αυτός αντιπαραθέτει ένα άλλο θεμελιώδες κίνητρο της ανθρώπινης δράσης, το πνεύμα της γενναιοδωρίας και της αλληλεγγύης. Το ακόλουθο κείμενο του Αλέν Καγέ δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Liberation».

Το 1797, ο Τόμας Πέιν, ο κύριος υπερασπιστής και θεωρητικός των δικαιωμάτων του ανθρώπου, αφιερώνει στο Διευθυντήριο ένα λίβελο του οποίου η επιχειρηματολογία παραμένει πιο επίκαιρη από κάθε άλλη φορά. Αναρωτώμενος αν «η κατάσταση της κοινωνίας αύξησε ή μείωσε την ευτυχία του ανθρώπινου γένους γενικά», συμπεραίνει ότι το πρωταρχικό πολιτικό ζήτημα είναι να μάθουμε πώς να καταστήσουμε τον πολιτισμό προτιμότερο από τη φυσική κατάσταση στα μάτια της μεγάλης πλειονότητας των ανθρώπινων υπάρξεων. Ποιος μπορεί να αμφιβάλλει ότι αυτό θα είναι το πρωταρχικό ζήτημα και του 21ου αιώνα: πώς θα αποφύγουμε το ενδεχόμενο ένα μέρος της ανθρωπότητας, το οποίο γίνεται τόσο περισσότερο φτωχό όσο το άλλο μέρος γίνεται όλο και περισσότερο πλούσιο, να προτιμήσει τη «φυσική κατάσταση» -δηλαδή τον πόλεμο όλων εναντίον όλων- από την κοινωνική κατάσταση;

Πέρα από τις πολλαπλές επιμέρους απαντήσεις που μπορούν να δοθούν σε αυτήν την πρόκληση, σημασία έχει να προσεγγίσουμε το πρόβλημα έτσι όπως τίθεται στην πιο γενική του μορφή. Αυτό έγκειται στο γεγονός ότι τα θεμέλια της κληρονομημένης αντίληψής μας για τη δημοκρατία αποκαλύπτονται όλο και πιο ακατάλληλα για την κατάσταση του παγκοσμιοποιημένου κόσμου. Αυτά τα ωφελιμιστικά θεμέλια οργανώνονται με αφετηρία το ερώτημα: «Σε τι μου χρησιμεύει αυτό;». Επομένως, η δημοκρατία αντιμετωπίζεται ως ο καρπός μιας ελεύθερης ένωσης ατόμων που αδιαφορούν το ένα για το άλλο, καθώς προσπαθούν όλα τους να μεγιστοποιήσουν το ατομικό τους πλεονέκτημα. Ο σκοπός της είναι η αναζήτηση της πιο μεγάλης ευτυχίας για τον πιο μεγάλο αριθμό ανθρώπων και το μέσο είναι η οικονομική ανάπτυξη.

Τρεις κατηγορίες προβλημάτων

Αυτή η ωφελιμιστική ερμηνεία της δημοκρατίας θέτει τρεις κατηγορίες προβλημάτων:

1) Στο μέτρο που το δημοκρατικό ιδεώδες παγκοσμιοποιείται, καθιστά όλο και πιο ανυπόφορη την ανισότητα και την ασυμμετρία ανάμεσα στους παλιούς δυτικούς κυρίαρχους -που είναι συχνά οι παλιοί αποικιοκράτες- και τις άλλες χώρες, έθνη, κουλτούρες, πολιτισμούς. Χωρίς μιαν αναγνώριση της ίσης αξιοπρέπειας όλων των λαών και όλων των πολιτισμών -που είναι πιο εύκολο να το λέμε παρά να το πραγματοποιήσουμε- δεν θα αποφύγουμε τον πόλεμο όλων εναντίον όλων.

2) Η αποδοχή της δημοκρατίας της αγοράς εξαρτήθηκε σε μεγάλο βαθμό από μια πρωτόγνωρη οικονομική ανάπτυξη, η οποία προσέφερε σε όλους την προοπτική μιας ανοδικής κοινωνικής κινητικότητας. Ωστόσο, στη Δύση η δυναμική αυτής της ισχυρής ανάπτυξης έχει ανακοπεί. Το ζητούμενο είναι να μάθουμε αν το δημοκρατικό ρυθμιστικό ιδεώδες θα μπορέσει να παραμείνει ζωντανό όταν υπάρχει αναιμική ή σχεδόν μηδενική ανάπτυξη.

3) Τέλος, όλος ο κόσμος βλέπει ότι εκεί όπου η δυναμική της ανάπτυξης παραμένει ακόμα ισχυρή (στις περιπτώσεις της Βραζιλίας, της Ρωσίας, της Ινδίας, της Κίνας και των αναδυόμενων χωρών), τίποτα δεν εγγυάται ότι αυτή θα είναι παράγοντας ουσιαστικού και σταθερού εκδημοκρατισμού. Και προπάντων, όλα μάς οδηγούν να πιστέψουμε ότι αυτή η ανάπτυξη δεν θα είναι δυνατή παρά μόνο για ένα σχετικά σύντομο διάστημα, με τίμημα μια δραματική και μη αντιστρέψιμη υποβάθμιση του οικοσυστήματος. Οπως είναι γνωστό, θα χρειάζονταν πολλοί πλανήτες σαν τη Γη για να γίνει δυνατή η οικουμενική διάδοση του δυτικού τρόπου ζωής.

Μη ωφελιμιστική δημοκρατία

Ολα αυτά συνοψίζονται σε ένα απλό και δραματικό ερώτημα. Η ωφελιμιστική ελπίδα, φορέας της οποίας είναι εδώ και αιώνες η Δύση, ήταν η ελπίδα της υπέρβασης της σύγκρουσης ανάμεσα στους ανθρώπους με την αύξηση της υλικής ευημερίας. Μια τέτοια ανάπτυξη δίχως όρια γίνεται ήδη όλο και περισσότερο προβληματική. Τώρα που δεν υπάρχει απεριόριστη ανάπτυξη, θα κατορθώσουμε να βρούμε τα μέσα να συμβιώνουμε δημοκρατικά και με αξιοπρέπεια, χωρίς να αλληλοσφαζόμαστε;

Τι θα μπορούσε λοιπόν να σημαίνει το σχέδιο να βρούμε στη δημοκρατία μη ωφελιμιστικά ή αντιωφελιμιστικά θεμέλια; Στο «Δοκίμιο για το δώρο» (1924), ο Μαρσέλ Μος αποδεικνύει ότι οι αρχαϊκές κοινωνίες δεν βασίζονταν διόλου στην αγορά ή την ανταλλαγή, την αγοραπωλησία ή το συμβόλαιο, αλλά σε εκείνο που αυτός αποκαλεί τριπλή υποχρέωση του δώρου, της αποδοχής και της ανταπόδοσης. Με άλλα λόγια, στην υποχρέωση του συναγωνισμού σε γενναιοδωρία προκειμένου να αναγνωριστούν τα υποκείμενα ως πλήρως ανθρώπινες υπάρξεις. Αν το δώρο έχει αυτήν την ειρηνευτική δύναμη, την έχει επειδή συμβολίζει την αναγνώριση που οι συγκρουόμενοι άνθρωποι δίνουν στην αμοιβαία ανθρώπινη αξία τους.

Αυτό είναι που πρέπει να μάθει να κάνει μια πολιτική ιδεολογία νέου τύπου, που μπορούμε να την ονομάσουμε «συμβιωτισμό» (convivialisme). Φιλελευθερισμός, σοσιαλισμός ή κομμουνισμός υπήρξαν εκδοχές μιας ωφελιμιστικής πολιτικής φιλοσοφίας που θεωρούσε την απεριόριστη ανάπτυξη της υλικής ευημερίας ως την κατεξοχήν απάντηση στη δημοκρατική προσδοκία. Ο συμβιωτισμός θέτει το ζήτημα να μάθουμε πώς να «συμβιώνουμε καλά» και πώς να ζωογονήσουμε τη δημοκρατία, ακόμα και αν δεν υπάρχει πλέον διαρκής οικονομική ανάπτυξη. Αναμετριέται επομένως άμεσα με το κομβικό ζήτημα του καιρού μας, που είναι εκείνο των μέσων της πάλης εναντίον της υπερβολής, της «ύβρεως»: πώς η ανθρωπότητα μπορεί να μάθει να αυτοπεριορίζεται; Η βασική αρχή του συμβιωτισμού και της πάλης εναντίον της έλλειψης ορίων έγκειται στην επιβεβαίωση της «κοινής ανθρωπιάς» και της «κοινής κοινωνικότητας» όλων των ανθρώπινων υπάρξεων. Η αρχή της κοινής ανθρωπιάς έχει δυο αναγκαίες συνέπειες: να αποτρέψουμε το ενδεχόμενο να πέσουν ορισμένοι σε μια κατάσταση υποβάθμισης της ανθρωπιάς τους, σε μια κατάσταση υπανθρώπων, και το να μεταπηδήσουν άλλοι σε μια κατάσταση υπερανθρώπων. Συγκεκριμένα, η πρώτη συνέπεια συγκλίνει με την πρόταση που ανέπτυξε ο Τόμας Πέιν στο λίβελό του. Το μόνο μέσο, έγραφε, για να προσηλυτίσουμε την πελώρια πλειονότητα των ανθρώπων στη βεβαιότητα ότι ο πολιτισμός είναι προτιμότερος από τη φυσική κατάσταση είναι να τους προσφέρουμε χωρίς προϋποθέσεις ένα ελάχιστο εισόδημα που θα τους επιτρέψει να αποφύγουν την εξαθλίωση.

Απεριόριστος πλούτος για κανέναν

Στη συμβιωτική κοινωνία που πρέπει να οικοδομήσουμε, η πρωταρχική πηγή της νομιμοποίησης των κρατών και των κυβερνήσεων θα έγκειται στην ικανότητά τους να εξασφαλίζουν πραγματικά στους πολίτες τις βασικές υλικές προϋποθέσεις της ύπαρξής τους, ανάλογα με τη γενική κατάσταση της χώρας ή της περιοχής, όποια και αν είναι η φυλή τους, η θρησκεία τους ή οι πεποιθήσεις τους. Συμμετρικά, το πρώτο μέτρο που πρέπει να πάρουμε για να παλέψουμε ενάντια στο πνεύμα της υπερβολής, που επικράτησε στον κόσμο τα τελευταία τριάντα χρόνια, είναι να θεσμοθετήσουμε το ότι καμία ανθρώπινη ύπαρξη δεν νομιμοποιείται να απολαμβάνει δυνητικά απεριόριστο πλούτο.

Στη δημοκρατική συζήτηση ανήκει το καθήκον να καθορίσει ποια είναι η επιθυμητή και παραδεκτή απόκλιση πλούτου και εισοδημάτων. Μόνον η επιβεβαίωση της απροϋπόθετης αρχής της κοινής ανθρωπιάς και η συνδυασμένη θεσμοθέτηση ενός ελάχιστου και ενός μέγιστου εισοδήματος μπορούν να μας δώσουν αληθινές ευκαιρίες για να αποτρέψουμε τη διπλή καταστροφή που μας απειλεί βραχυπρόθεσμα: εκείνη μιας δραματικής και μη αντιστρεπτής υποβάθμισης του φυσικού περιβάλλοντος και εκείνη της έκρηξης του πολέμου όλων εναντίον όλων.

Χριστίνα Πάντζου

Ελευθεροτυπία

16/01/2011

Αισίως, και με πέντε μωρά να γεννιούνται κάθε δευτερόλεπτο, ο παγκόσμιος πληθυσμός φτάνει φέτος τα επτά δισεκατομμύρια κατοίκους, σύμφωνα με το Τμήμα Πληθυσμού των Ηνωμένων Εθνών, φέρνοντας στην επιφάνεια παλιούς φόβους για το πόσο βιώσιμο μπορεί να είναι το μέλλον του πλανήτη.

Πρόκειται για τη δεύτερη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας που αυξανόμαστε κατά ένα δισεκατομμύριο μέσα σε μόλις 12 χρόνια. Ο παγκόσμιος πληθυσμός δεν έπαψε να αυξάνει από τον 14ο αιώνα, μετά την εποχή του Μαύρου Θανάτου, δηλαδή της επιδημίας πανούκλας. Αλλά ποτέ δεν γνώρισε την τεράστια αύξηση που σημειώθηκε τον 20ό αιώνα, ιδίως λόγω της ραγδαίας μείωσης της θνησιμότητας χάρη στην ιατρική πρόοδο αλλά και εξαιτίας των τεχνολογικών καινοτομιών που συνέβαλαν στην αύξηση της γεωργικής παραγωγής.

Χρειάστηκαν εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια για να φτάσουμε το ένα δισεκατομμύριο το 1804, ενώ, όπως υπολογίζουν οι ειδικοί, μέχρι την Αναγέννηση ο πληθυσμός διπλασιαζόταν κάθε 16-17 αιώνες. Αλλά απαιτήθηκε μόνο κάτι περισσότερο από έναν αιώνα για να περάσουμε από το ένα δισ. στα δύο (1927) κι έκτοτε δεν παύσαμε να επιταχύνουμε: φτάσαμε τα 3 δισεκατομμύρια το 1960, τα 4 το 1974, τα 5 το 1987 και τα 6 το 1999. Αν υπάρχει ωστόσο κάποιο αισιόδοξο μήνυμα, επισημαίνει το περιοδικό «Νάσιοναλ Τζεογκράφικ» σε σχετικό του αφιέρωμα, αυτό είναι σίγουρα ότι πρώτη φορά επιβραδύνθηκε ο ρυθμός αύξησης του παγκόσμιου πληθυσμού, που μετά από μια εντυπωσιακή κορύφωση το 1963 με 2,2% έφτασε το 2009 στο ναδίρ του με μόλις 1,1%.

Το έβδομο δισεκατομμύριο κατακτήθηκε σε δώδεκα χρόνια, όσο δηλαδή και το έκτο, και αυτό σημαίνει ότι στο διάστημα 1999-2011 αυξηθήκαμε μόνο κατά ένα έκτο έναντι μιας αύξησης του παγκόσμιου πληθυσμού κατά ένα πέμπτο στο διάστημα 1987-1999. Και οι προβλέψεις θέλουν τον παγκόσμιο πληθυσμό να συνεχίζει να αυξάνει αλλά με βραδύτερους ρυθμούς, έως ότου σταθεροποιηθεί κάπου στα μέσα του αιώνα.

Κάτι που επιβεβαιώνεται από τις ίδιες τις εξελίξεις, καθώς η τεχνολογική πρόοδος και οι αλλαγές στα ήθη οδηγούν από ένα δημογραφικό μοντέλο υψηλού ρυθμού γεννήσεων και θανάτων σε ένα άλλο με χαμηλότερους ρυθμούς γονιμότητας και θνησιμότητας. Το μοντέλο αυτό της «δημογραφικής μετάβασης» που έχουν υιοθετήσει και τα Ηνωμένα Εθνη έχει ήδη επιτευχθεί στις αναπτυγμένες χώρες όπου το προσδόκιμο ζωής αυξήθηκε από τα 35 χρόνια στις αρχές του αιώνα στα 77 και η γονιμότητα μειώθηκε από τα 5-6 παιδιά στα 2,1 ανά γυναίκα. Αρχίζει τώρα και κάνει την εμφάνισή του και στον αναπτυσσόμενο κόσμο με ταχύτατους ρυθμούς, με το προσδόκιμο ζωής να έχει σχεδόν διπλασιαστεί σε πολλές χώρες και το δείκτη γονιμότητας να έχει μειωθεί δραστικά στην Απω Ανατολή, τη Βόρεια Αφρική και τη Λατινική Αμερική.

Ωστόσο, η ανθρωπότητα αυξάνεται με ρυθμό περίπου 80 εκατ. το χρόνο, όχι όμως και η Γη, πραγματικότητα που επαναφέρει κάθε τόσο τις απαισιόδοξες (και επανειλημμένα διαψευσμένες) προβλέψεις του Τόμας Μάλθους, τον 18ο αιώνα, ότι οδηγούμαστε στον αφανισμό γιατί τα αγαθά αυξάνονται με αριθμητική πρόοδο ενώ ο πληθυσμός με γεωμετρική.

Παρά τις επανειλημμένες διαψεύσεις, παραμένει επίκαιρη η αγωνία για το αν επαρκούν οι πόροι, αν αντέχει το οικοσύστημα. Πώς θα επιτευχθεί να έχουν όλοι οι κάτοικοι του πλανήτη μια αξιοπρεπή ζωή; Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν επαρκούν οι πόροι του πλανήτη, αλλά το πώς διανέμονται κι αν έχουν όλοι τη δυνατότητα να έχουν πρόσβαση σε αυτούς. Το πρόβλημα είναι ότι αυτοί οι πόροι δεν είναι διαθέσιμοι εκεί όπου περισσότερο χρειάζονται. Την απάντηση μόνο οι πολιτικές μπορεί να τη δώσουν.

Νεανικός ο πλανήτης στο μέλλον

Το προφίλ του πληθυσμού της Γης, με τα 7 δισ. κατοίκους της, έτσι όπως το σκιαγράφησε η εφημερίδα «Le temp»:

* Το 60% θα κατοικούν στην Ασία. Περισσότεροι από τέσσερα δισεκατομμύρια θα είναι οι Ασιάτες, ενώ κάπου ένα δισεκατομμύριο θα κατοικεί στην Αφρική και άλλο ένα δισεκατομμύριο στην αμερικανική ήπειρο. Οσο για την ευρωπαϊκή ήπειρο συνολικά, ο πληθυσμός της θα φτάνει τα 750 εκατομμύρια. Ενώ στις αρχές του 1900 οι Ευρωπαίοι εκπροσωπούσαν το 25% του παγκόσμιου πληθυσμού, θα αρκεστούν σε ένα μόλις 11% στα τέλη του χρόνου. Και δύο στους πέντε κατοίκους της γης θα κατοικούν σε δύο μόνο χώρες: Κίνα και Ινδία.

* Η επικράτηση των αστικών κέντρων. Σύμφωνα με εκτιμήσεις των Ηνωμένων Εθνών, οι κάτοικοι των πόλεων θα ξεπεράσουν εκείνους των αγροτικών και περισσότερα από τριάμισι δισεκατομμύρια πολίτες θα ζουν πλέον σε αστικά κέντρα. Ιδίως σε κολοσσιαίες μεγαλουπόλεις, που φιλοξενούν περισσότερους από δέκα εκατομμύρια κατοίκους. Τη δεκαετία του 1950 υπήρχαν μόνο δύο πόλεις αυτού του μεγέθους. Σήμερα υπάρχουν πάνω από είκοσι.

* Νέα μεταναστευτικά ρεύματα. Το 3% του παγκόσμιου πληθυσμού θα ζει σε χώρες όπου επέλεξαν ή αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν. Το ένα τρίτο περίπου από αυτούς θα μετακινηθεί εντός του Νότου, ένα τρίτο από το Νότο στο Βορρά και το υπόλοιπο ένα τρίτο εντός του Βορρά. Και μόνο κάπου δέκα εκατομμύρια θα αφήσουν το Βορρά για να εγκατασταθούν στο Νότο.

* Δύο δισεκατομμύρια ανήλικοι. Ο πληθυσμός του πλανήτη θα είναι πιο νεανικός, καθώς το 50% θα είναι κάτω των 29 ετών και περισσότερο από το ένα τέταρτο δεν θα έχει κλείσει τα 15 του χρόνια. Μόνο 600 εκατ. άνθρωποι, ένας στους δώδεκα, θα έχουν ηλικία άνω των 65 ετών. Ενώ ένας στους δύο θα είναι κάτω των 15 ετών στην Ουγκάντα, στην Ιαπωνία θα είναι μόνο ο ένας στους οκτώ, ενώ ένας στους τέσσερις θα είναι άνω των 65 ετών.

* Λιγότερες γυναίκες. Η ανθρωπότητα θα έχει κάπως περισσότερους άντρες από γυναίκες. Αυτή η διαφορά, της τάξης των 50 εκατομμυρίων, εξηγείται από το γεγονός ότι γεννιούνται περισσότερα αγόρια από ό,τι κορίτσια, ενώ σε πολλές περιοχές εφαρμόζεται η επιλεκτική άμβλωση θηλυκών εμβρύων. Αυτή η διαφορά μειώνεται με την πάροδο της ηλικίας, έτσι που οι γυναίκες γίνονται περισσότερες έπειτα από κάποια ηλικία.

Ελίζα Τρανταφύλλου (Ελευθεροτυπία)

16/01/2011

Λίγο ο φόβος για την κρίση, λίγο η αγάπη για τη φύση, δημιουργήθηκε τα τελευταία χρόνια ένα υπολογίσιμο κύμα «φυγής» αρκετών Ελλήνων από μεγάλα αστικά κέντρα προς την ύπαιθρο. Η «Κ.Ε.» ήρθε σε επαφή με ορισμένους από αυτούς, τους... νέας κοπής αγρότες και κτηνοτρόφους. Ιδού οι ιστορίες τους.

Γιούλα Ζαχιώτη (Ελευθεροτυπία)

16/01/2011

Ο δήμαρχος του Ριάτσε αντί να φτιάξει ένα τείχος, έφτιαξε μια νέα κοινωνία

Σε μια εποχή που οι παράνομοι μετανάστες γίνονται όλο και πιο ανεπιθύμητοι, μια μικρή γωνιά της νότιας Ιταλίας άνοιξε την αγκαλιά της για 200 οικογένειες ξένων.

Στα χωριά της Μεγάλης Ελλάδας, στην περιοχή της Καλαβρίας, ο δήμαρχος του μικρού χωριού Ριάτσε, Ντομένικο Λουκάνο, έχει δημιουργήσει τα τελευταία έξι χρόνια μια πρότυπη κοινωνία μεταναστών που συμβιώνει ειρηνικά με τους ντόπιους. Τους ελάχιστους δηλαδή που έχουν απομείνει μετά τις απελάσεις της Ντράγκετα και την ανεργία τις τελευταίες δεκαετίες.

Θανάσης Κούτσης (Ελευθεροτυπία)

16/01/2011

Οι υποψιασμένοι του γκουρμέ σύμπαντος ήδη τη γνωρίζουν -δεν υπάρχει λίστα του τύπου «υπερτροφές του μέλλοντος» που να μην την περιέχει.

Η κινόα, του γένους των χηνοποδιδών, δεν είναι δημητριακό -για την ακρίβεια ως φυτό είναι πιο συγγενική με το σπανάκι, το παντζάρι και τον αμάραντο- αλλά οι σπόροι της καταναλώνονται ως τέτοιο, και μάλιστα με πλεονεκτήματα έναντι πολλών ανάλογων τροφών: δεν περιέχει γλουτένη και χωνεύεται πιο εύκολα από το σιτάρι, το καλαμπόκι ή τη σίκαλη, ενώ μπορεί να αντικαταστήσει το ρύζι σε οποιαδήποτε μορφή του.

An issue for the teaching and research agenda in rural health care.

Historically, the value compassion spans thousands of years, particularly in a religious context. Despite the historical usage and interpretations of the term ‘compassion’, there is still discussion on how to define it, particularly as it may encompass a number of values such as sympathy, empathy, and respect. Speaking at a recent event in the UK, Jocelyn Cornwell, Director of the Point of Care Programme at the Kings Fund¹, suggested that compassion in its totality differs from other values in that it goes beyond simply ‘feeling’ something for another person, and implies some kind of action and effort as a result of the desire to ‘do’ something for another. Along similar lines, perhaps a most widely used definition of compassion is that it reflects ‘a deep awareness of the suffering of another, coupled with the wish to relieve it’².

Η παγκόσμια οικονομική κρίση θέτει σε δεινή δοκιμασία τους δημοκρατικούς θεσμούς, εκτιμά ο Σλοβένος φιλόσοφος Σλαβόι Ζίζεκ

Συνέντευξη στον Πετρο Παπακωνσταντινου

Αν και απολύθηκε για τις αιρετικές απόψεις και τον πολιτικό ακτιβισμό του υπέρ των δημοκρατικών δικαιωμάτων από το καθεστώς του Τίτο, ο Σλαβόι Ζίζεκ παρέμεινε πιστός στον αριστερό ριζοσπαστισμό.

Ισορροπώντας επιδέξια πάνω στο τεντωμένο σχοινί που συνδέει τη μαρξιστική πολιτική οικονομία με τη λακανική σχολή της ψυχανάλυσης, ο Σλοβένος διανοητής απέκτησε παγκόσμια φήμη όταν μεταφράστηκε στα αγγλικά το μείζον φιλοσοφικό έργο του «Το υψηλό αντικείμενο της Ιδεολογίας» (ελληνική έκδοση: Scripta, 2006).

Σήμερα, ο Ζίζεκ θεωρείται ένα είδος «σούπερ σταρ» των ανθρωπιστικών επιστημών. Τα πολυάριθμα βιβλία του γίνονται κατά κανόνα μπεστ σέλερ, όπως επιβεβαίωσε και το τελευταίο έργο του που μεταφράστηκε στα ελληνικά «Βία - Εξι λοξοί στοχασμοί» (Scripta, 2010).

Από την εποχή του Ντενγκ Χσιάο Πινγκ ο ασιατικός γίγαντας επένδυσε στα στοιχεία με τεχνολογική υπεραξία και σήμερα κατέχει σχεδόν το μονοπώλιο στην παγκόσμια αγορά

Του OLIVER ZAJEC*

Υπάρχουν ορισμένα μέταλλα αναγκαία για την κατασκευή των συσκευών υψηλής τεχνολογίας, τα οποία αποκαλούνται «σπάνιες γαίες». Στην παγκόσμια παραγωγή τους κυριαρχεί η Κίνα, η οποία και επέβαλε πρόσφατα περιορισμούς στην εξαγωγή τους. Το «μεγάλο γεωπολιτικό παιχνίδι» μόλις άρχισε. Για να εδραιώσει τον έλεγχό της πάνω σε αυτά τα στρατηγικής σημασίας ορυκτά, η Κίνα εφάρμοσε αυτό που απορρίπτει ο δυτικός καπιταλισμός: μακροπρόθεσμη βιομηχανική πολιτική.

21/11/2010

Εφημερίδα: ΒΗΜΑ

Το λεξιλόγιο που χρησιμοποιούν, στον γραπτό ή προφορικό λόγο, είναι φτωχό, αδύναμο και κυρίως τηλεγραφικό

Του Αποστολου Λακασα

Τα Ελληνόπουλα νιώθουν ότι μπορούν να επικοινωνήσουν καλά με τους γονείς, τους φίλους, τους δασκάλους τους, τον κοινωνικό περίγυρο. Ομως, δυστυχώς η γλώσσα που χρησιμοποιούν είναι φτωχή. Τα περισσότερα μπορούν να χρησιμοποιούν τον ηλεκτρονικό υπολογιστή αλλά, η κυρίαρχη χρήση των αγγλικών ή και των greeklish κάνει το λεξιλόγιο των παιδιών τηλεγραφικό, χωρίς το βάθος που επιτρέπει ο πλούτος της ελληνικής γλώσσας. Τα συμπεράσματα αυτά προκύπτουν από μεγάλη έρευνα που πραγματοποιήθηκε από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο σε δασκάλους, καθηγητές και μαθητές.

Από τον Μιχάλη Μητσού

Παρασκευή 19 Νοεμβρίου 2010

Ίσως να είναι ακόµα νωρίς για απολογισµούς, γεγονότα της χρονιάς και πρόσωπα που ξεχώρισαν. Παρά ταύτα, µερικοί συγγραφείς στη Γαλλία σπεύδουν ήδη να προτείνουν τη λέξη που θεωρούν ότι σηµάδεψε το 2010. 

Από τον Άλαν Σαπίρο

Παρασκευή 19 Νοεμβρίου 2010

Τις ρίζες της ελληνικής ταυτότητας αναζητά ο αµερικανός αρχαιολόγος στο πλαίσιο του µεγάλου ∆ιεθνούς Συνεδρίου «∆ιάλογοι των Αθηνών» που οργανώνει το Ιδρυµα Αλέξανδρος Ωνάσης την ερχόµενη εβδοµάδα 
Πότε και πώς οικοδοµήθηκε η ελληνική ταυτότητα; Ο αρχαιολόγος Αλαν Σαπίρο, καθηγητής στο Πανεπιστήµιο Τζονς Χόπκινς, απορρίπτει νεώτερες απόψεις για την αρχαιότητα, ανάµεσα στις οποίες και του αµερικανοπαλαιστίνιου θεωρητικούτης λογοτεχνίας Εντουαρτ Σαΐντ, σύµφωνα µε τις οποίες η ελληνική ταυτότητα «σφυρηλατήθηκε στο καµίνι των Περσικών Πολέµων». Και µε βάση ευρήµατα της αρχαιολογικής σκαπάνης, κυρίως αµφορείς προερχόµενους από το Μουσείο Γκετί, λέει ότι τα βασικά συστατικά της ελληνικής ταυτότητας γίνονταν αποδεκτά στον ελλαδικό χώρο αρκετά πριν από τους Περσικούς Πολέµους. 

Από τον Μιχάλη Μητσού

Πέμπτη 18 Νοεμβρίου 2010

Γκρινιάζουµε – και δικαιολογηµένα – για την κατάσταση στα ελληνικά σχολεία, το χαµηλό επίπεδο σπουδών, την αδιαφορία και τον χαβαλέ. Για να ρίξουµε όµως µια µατιά και στη Γαλλία.

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Μάνος Χαραλαμπάκης Εύη Σαλτού

Πέμπτη 11 Νοεμβρίου 2010

Λέγεται nashi, είναι κίτρινο, μοιάζει με αχλάδι και είναι το... καμάρι της Κύπρου. Πριν από περίπου δύο εβδομάδες ο κύπριος υπουργός Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος, Δημήτρης Ηλιάδης, ανακοίνωσε πως το εξωτικό ιαπωνικό φρούτο πλέον παράγεται και στην Κύπρο και πιο συγκεκριμένα στην κοινότητα της Κυπερούντας. 

Νέοι µιλούν για την εµπειρία τους από την εθελοντική εργασία στο εξωτερικό

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Ζωή Λιάκα

Δευτέρα 1 Νοεμβρίου 2010

Γνώσεις, εµπειρία, διαµονή σε χώρα του εξωτερικού αλλά και αναβολή του άγχους της δουλειάς για έναν χρόνο, είναι αρκετά για να δελεάσουν και να ωθήσουν τους νέους στην εθελοντική εργασία. Σίτιση, στέγαση και ένα µικρό ποσό για τα καθηµερινά έξοδα κάνουν ακόµη πιο ελκυστική την ιδέα. 

Ενα εναλλακτικό χωριό λίγο έξω από τη Βιέννη έγινε για περίπου έναν χρόνο ο τόπος κατοικίας της Φαίης Ράντου, η οποία σπούδαζε Κοινωνική Ανθρωπολογία στο Πανεπιστήµιο Αθηνών. Λίγο πριν από την αποφοίτησή της και ενώ άρχισε να σκέπτεται το επαγγελµατικό µέλλον της, αποφασίζει να λάβει µέρος σε κάποια από τα προγράµµατα της Ελιξ. «Διάλεξα αυτό που ήταν σε συνεργασία µε την Ευρωπαϊκή Εθελοντική Υπηρεσία – την Εuropean Voluntary Service (ΕVS) – γιατί δεν θα είχα κανένα άγχος σχετικά µε τα χρήµατα και τη διαβίωσή µου εκεί» . Το χωριό όπου έµεινε για να προσφέρει εθελοντικά τις υπηρεσίες της η Φαίη Ράντου, της έδωσε τη δυνατότητα να ζήσει κοντά στη φύση και να ασχοληθεί µε τα παιδιά, τα οποία αγαπάει πολύ. «Οι κάτοικοι έχουν φτιάξει τους δικούς τους κανόνες, οι οποίοι είναι συνδεδεµένοι µε το περιβάλλον και τη φύση. Το εκπαιδευτικό σύστηµα που ακολουθούν για τα παιδιά τους είναι το Μοντεσσοριανό. Σε αυτό το σχολείο παρακολουθούν τα παιδιά τη βασική τους εκπαίδευση µέχρι την ηλικία των 14 και µετά ακολουθούν το συµβατικό σύστηµα. Η δοµή της εκπαίδευσης στο συγκεκριµένο σχολείο δίνει στα παιδιά τη δυνατότητα να επιλέγουν κατά κάποιο τρόπο τα µαθήµατα που θα διδαχθούν κάθε µέρα. Εγώ ήµουν υπεύθυνη για την αίθουσα της χειροτεχνίας. Κάποια παιδιά αποφάσιζαν να αρχίσουν την ηµέρα τους µε χειροτεχνία και µετά, για παράδειγµα, να µπουν στην αίθουσα των Μαθηµατικών. Δεν ήταν όλα εύκολα από την αρχή γιατί δεν µιλούσα γερµανικά και τα παιδιά µικρής ηλικίας δεν µιλούσαν αγγλικά. Ευτυχώς, µπόρεσα να κάνω εντατικά µαθήµατα γερµανικών και σιγά σιγά λύσαµε το θέµα της επικοινωνίας, που ήταν ένα βασικό εµπόδιο για την επαφή µας» λέει. 

Από τον Σαντιάγο Αλμπα Ρίκο

Το ακόλουθο άρθρο του ισπανού φιλοσόφου Σαντιάγο Αλμπα Ρίκο δημοσιεύτηκε στο ιταλικό περιοδικό «Proteo».

Την ίδια μέρα που ο FAO (Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ) μας πληροφορεί ότι η πείνα πλήττει σήμερα σχεδόν ένα δισεκατομμύριο ανθρώπινες υπάρξεις και εκτιμά ότι η αναγκαία βοήθεια για να σωθούν οι ζωές τους είναι 30 δισεκατομμύρια δολάρια, η συντονισμένη δράση έξι κεντρικών τραπεζών (ΗΠΑ, Ευρωπαϊκή Ενωση, Ιαπωνία, Καναδάς, Αγγλία και Ελβετία) ρίχνει 180 δισεκατομμύρια δολάρια στις χρηματοπιστωτικές αγορές, για να σώσει τις ιδιωτικές τράπεζες. Μπροστά σε ένα τέτοιο δεδομένο απομένουν μόνον δύο εναλλακτικές δυνατότητες: ή είμαστε δημαγωγοί ή είμαστε ρεαλιστές. Αν αναφέρομαι στον φυσικό νόμο της προσφοράς και της ζήτησης και υποστηρίζω ότι στον κόσμο υπάρχει πολύ περισσότερη ζήτηση για ψωμί απ' όση για επεμβάσεις αισθητικής χειρουργικής και πολύ περισσότερη ζήτηση για φάρμακα εναντίον της ελονοσίας απ' όση για ενδύματα υψηλής μόδας· αν ζητώ ένα καντιανό δημοψήφισμα που θα ρωτάει τους ευρωπαίους πολίτες αν προτιμούν να διατεθούν οι αποταμιεύσεις της χώρας τους για να σωθούν ζωές ή για να σωθούν τράπεζες, είμαι αναμφίβολα δημαγωγός.

Υπάρχει κάτι... 

... για το οποίο θα πρέπει να χρωστάµε ευγνωµοσύνη στην παγκόσµια οικονοµική κρίση, που οι περισσότεροι άνθρωποι στον πλανήτη δεν γνώρισαν άλλη χειρότερη από αυτήν. Μας έκανε να στρέψουµε την προσοχή µας στις ανισότητες που γίνονται ολοένα και πιο βαθιές στις δυτικές κοινωνίες. Δεν υπάρχει έρευνα που να µην καταλήγει σε αυτό το συµπέρασµα: οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι, οι φτωχοί φτωχότεροι και η µεσαία τάξη εξαφανίζεται. 

Μόλις πρωτοείδα το σλόγκαν «Η Ελλάδα είναι παντού» γραμμένο στο λεωφορείο που χρησιμοποιούσε η ποδοσφαιρική μας Εθνική για τις μετακινήσεις της στις πόλεις της Νότιας Αφρικής, το μυαλό μου πήγε στον πολυταξιδεμένο Νίκο Καββαδία και τη  «Βάρδια» του. Θυμάται λοιπόν και αφηγείται στους συντρόφους του ένα από τα πρόσωπα αυτού του εξαιρετικού πεζογραφήματος:

«Ημουνα ναύτης τότε μ’ ένα του Κούπα. Νιάνιαρο. Πιάσαμε κει πάνου σ’ ένα νησί από δαύτα, για δέρματα. -Εξυσε το κούτελό του - Δε θυμάμαι πώς το λέγανε... Κόσκα... Κίσκα.... Ετσι κάπως. Κρύο. Κατούραγες και δεν πρόφταινε να φτάσει κάτου. Πάγωνε στον αγέρα. Πόρτο να σου πετύχει! Κάτι αποθήκες σκεπασμένες με τσίγκο. Ούλο νύχτα. Πώς να κοιμηθείς στην πλώρη... Βγήκαμε πεντέξι Κεφαλονίτες παρέα. Πίσω από τις αποθήκες ανακαλύψαμε ένα χαμηλό σπίτι, μ’ ένα φανάρι κρεμασμένο, που ’γραφε: Spirits and wines, smoke and matches. Για γυναίκες δεν έλεγε. Μας άνοιξε ντυμένος βαριά, σα Σκιμώος. Κάτι τεράστια μουστάκια ξεπετιόνταν άγρια από το φασκιωμένο μούτρο του. “Sit down Sorrs”, μας είπε σα να μας έβριζε. Καθίσαμε σε κάτι μπάγκους μπρος σ’ ένα χαμηλό τραπέζι και του παραγγείλαμε μια μποτίλια πιοτό. Το πάτωμα ήταν στρωμένο ροκανίδι. Κάνα δυο ράφια με σκονισμένες μποτίλιες, στον τοίχο. Πάτησε σ’ ένα σκαμνί για να φτάσει το ράφι. Γλίστρησε, να κατάφερε να μην του φύγει η μποτίλια απ’ τα χέρια.

«Καθώς ο σκύλος, ο δεμένος με πολύ κοντόν σχοινίον εις την αυλήν του αυθέντου του, δεν ημπορεί να γαυγίζη ούτε να δαγκάση έξω από την ακτίνα και το τόξον τα οποία διαγράφει το κοντόν σχοινίον, παρομοίως κ’ εγώ δεν δύναμαι ούτε να είπω, ούτε να πράξω τίποτε περισσότερον παρ’ όσον μου επιτρέπει η στενή δικαιοδοσία, την οποίαν έχω εις το γραφείον του προϊσταμένου μου».

Περιγράφει τον εαυτό του αυτολοιδορούμενος ο παπαδιαμαντικός αφηγητής, στο «Ονειρο στο κύμα». Και περιγράφει την παρούσα κατάσταση πικράς αθυμίας του Ελληνος, έτσι δεμένου με κοντό σχοινί, ώστε αν τεντωθεί να κινδυνεύει να πνιγεί, να σχοινιασθή.

Σερζ Λατούς: «Χρειάζεται μια πολιτιστική επανάσταση για να μπορέσουμε να βγάλουμε τον καπιταλισμό από τις ζωές μας»

Το όνομα του γάλλου οικονομολόγου Σερζ Λατούς έχει συνδεθεί με την ιδέα της «αποανάπτυξης», που θεωρήθηκε αιρετική και ουτοπική, αλλά αποκτάει τώρα νέο ενδιαφέρον ως πιθανή πολιτική απάντηση στην παρούσα οικονομική κρίση. Ο Σερζ Λατούς έδωσε στην ιταλική εφημερίδα «il Manifesto» τη συνέντευξη που ακολουθεί.

- Εσείς μιλάτε για «αποανάπτυξη», αλλά είναι πολλοί εκείνοι που διατυπώνουν αντιρρήσεις για τη δυνατότητα εφαρμογής ενός τέτοιου σχεδίου.

Οι κριτικές υπογραμμίζουν συχνά το γεγονός ότι το να βγούμε από ένα μοντέλο ανάπτυξης βασιζόμενο στη συσώρευση αγαθών συνεπάγεται μια πτώση της ποιότητας της ζωής. Μπορώ να πω ότι η αποανάπτυξη σηματοδοτεί την έξοδο από ένα μοντέλο ανάπτυξης και μια βαθιά αλλαγή στον τρόπο ζωής μας. Αυτό δεν σημαίνει όμως μια χειρότερη ποιότητα ζωής σε σχέση με εκείνη που χαρακτηρίζει τις κοινωνίες του Βορρά του πλανήτη. Το βέβαιο είναι ότι πρέπει να αλλάξουν τα κριτήρια, οι παράμετροι που καθορίζουν την ποιότητα ή όχι της ζωής σε μια κοινωνία. Ο βιομηχανισμός σήμαινε μια συσσώρευση εμπορευμάτων που έπρεπε να καταναλωθούν, για να μπορούν έπειτα να παραχθούν ξανά. Αυτό προκάλεσε μόλυνση του περιβάλλοντος και μια «κατανάλωση» των φυσικών πόρων, χωρίς τη δυνατότητα αναπαραγωγής τους. Είναι η κατάσταση του πλανήτη αυτή που μας υπαγορεύει να αλλάξουμε κατεύθυνση πορείας, επειδή αν συνεχίσουμε στον ίδιο δρόμο υπάρχει ο κίνδυνος η κατάρρευση του καπιταλισμού να συμπέσει με το τέλος του ανθρώπινου γένους. Η αποανάπτυξη μπορεί επομένως να αποτελέσει μια λύση. Αυτό δεν σημαίνει ότι χρειάζεται να απαρνηθούμε μηχανές και εργαλεία που έχουν βελτιώσει την κατάστασή μας. Αυτό που πρέπει κυρίως να τονιστεί είναι η αξία χρήσης τους και όχι η αξία ανταλλαγής τους. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να χρησιμοποιούνται υλικά που μολύνουν λιγότερο, με την προοπτική να διαρκούν πολύ περισσότερο μέσα στον χρόνο και να καταναλώνουν λιγότερη ενέργεια. Υπάρχει έπειτα το θέμα των τρόπων ζωής. Εδώ η αλλαγή πρέπει να είναι ριζική, επειδή χρειάζεται να παίρνουμε υπόψη μας τα φυσικά όρια της ανάπτυξης.

- Η αποανάπτυξη θέτει και ζητήματα δημοκρατίας. Ποιος αποφασίζει; Και ποιοι είναι οι οργανισμοί που ελέγχουν αυτούς που αποφασίζουν;

Αν το πρόβλημα συνοψιζόταν στα δύο ερωτήματα που εσείς διατυπώσατε, θα ήμασταν ήδη σε ένα καλό σημείο. Θα ήμασταν δηλαδή σε μια κατάσταση στην οποία μας τίθεται το καθήκον να οργανώσουμε δημοκρατικά την έξοδο από την «κοινωνία της ανάπτυξης». Σε όλες τις συναντήσεις που κάνω αυτό είναι το πρόβλημα που θέτω στους συνομιλητές μου, επειδή η αποανάπτυξη υποδεικνύει την κατεύθυνση πορείας, αλλά δεν θέτει φραγμούς στο πώς θα την βαδίσουμε. Οφείλουμε να πειραματιστούμε θεμελιώνοντας μορφές ζωής και δημοκρατικούς κοινωνικούς θεσμούς, στους οποίους η λιτότητα, η μείωση της κατανάλωσης και η χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα παίζουν ένα ρόλο καθοδήγησης και προσανατολισμού των επιλογών. Με άλλα λόγια χρειάζεται μια προηγούμενη πολιτιστική επανάσταση, που θα έχει ως στόχο της την κριτική στη θεολογία της οικονομικής ανάπτυξης, δηλαδή σε εκείνη την ιδεολογία που εγκλωβίζει τους ανθρώπους σε κοινωνικές σχέσεις, οι οποίες δεν επιτρέπουν μιαν ευτυχισμένη ζωή. Χρησιμοποιώ τον όρο ευτυχία ως συνώνυμο της ελευθερίας, της υπέρβασης της εμπορευματοποίησης των αθρώπινων σχέσεων και της απελευθέρωσης από την αναγκαιότητα.

- Στον λόγο σας είναι παρούσα η απήχηση μαρξιστικών θεματικών, όπως η κριτική στην αλλοτρίωση, αλλά και των θεωριών που ταυτίζουν τον καπιταλισμό ή την οικονομία της αγοράς με τη νεωτερικότητα.

Γνωρίζω τις κριτικές που ορισμένοι φίλοι μαρξιστές ασκούν στην αποανάπτυξη. Σε αυτούς απαντώ πάντοτε ότι η έξοδος από τον καπιταλισμό είναι και ο δικός μου στόχος. Αλλά, διαφορετικά από εκείνους, εγώ θέτω ένα πρωταρχικό πρόβλημα: πώς μπορούμε να βγάλουμε τον καπιταλισμό από τις ζωές μας; Και εδώ επανέρχομαι στην αναγκαιότητα μιας πολιτιστικής επανάστασης πριν από την πολιτική επανάσταση. Αναφέρομαι στον Αντρέ Γκορζ, ο οποίος στο έργο του λέει καθαρά ότι το εργατικό κίνημα υπήρξε επί μακρόν πεπεισμένο ότι η υπέρβαση του καπιταλισμού δεν σήμαινε υποχρεωτικά μια κριτική του βιομηχανισμού. Και ήταν ο ίδιος ο Γκορζ εκείνος που μίλησε για τον υπαρκτό σοσιαλισμό ως μια παραλλαγή του βιομηχανισμού, καθώς αυτός ο σοσιαλισμός ήταν δέσμιος της φετιχοποίησης της ανάπτυξης και της προόδου. Βρισκόμαστε στην κατάσταση στην οποία μπορούμε να εργαστούμε για την οικοδόμηση μιας ελεύθερης κοινωνίας, χωρίς να πρέπει υποχρεωτικά να πληρώσουμε το υψηλό τίμημα της καταστροφής του περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων, όπως έγινε στον υπαρκτό σοσιαλισμό.

- Εσείς υποστηρίζετε ότι η οικονομική κρίση καθιστά την αποανάπτυξη μιαν εφικτή πολιτική λύση για το κοντινό μέλλον.

Ναι, η αντίληψή μου για τον χρόνο δεν έχει καμιά σχέση με τη συγκυρία. Η αποανάπτυξη είναι μια μακρόπνοη κοινωνική και πολιτική διαδικασία. Προς το παρόν, χρειάζεται να συνεχίσουμε να καταγγέλλουμε τα κοινωνικά όρια της οικονομικής ανάπτυξης. Ας πάρουμε το παράδειγμα της Κίνας. Αν συνεχιστεί η οικονομική ανάπτυξη βιομηχανικού τύπου, υπάρχει ο κίνδυνος της οικολογικής κατάρρευσης. Και πράγματι, ακόμα και στο Πεκίνο αρχίζουν να διατυπώνονται ισχυρές αμφιβολίες για τον δρόμο που έχουν πάρει. Υπάρχει έπειτα στις Ηνωμένες Πολιτείες ένα ζωηρό ενδιαφέρον για την πράσινη οικονομία. Πρόκειται για ενθαρρυντικές ενδείξεις που πρέπει να βοηθηθούν και να ενισχυθούν. Γνωρίζοντας ωστόσο ότι είναι μόνον μικρές ενδείξεις μιας αντιστροφής της κυρίαρχης τάσης. Χρειάζεται να εργαστούμε έτσι ώστε από τα μικρά βήματα να γεννηθούν μεγάλα κινήματα για τον μετασχηματισμό της κοινωνίας. *

Τα παιδιά...
... καλούνται πάλι να επικοινωνήσουν µεταξύ τους και µε την κοινωνία ουσιαστικά χωρίς γλωσσικό όργανο. Αλαλα και αφασικά. Αραγε πόσες λέξεις θα χαθούν από το ήδη ισχνό λεξιλόγιό τους και αυτή τη χρονιά; Οι δάσκαλοι ίσως να βρίσκονται στη θέση τους, αλλά η γλώσσα παραµένει στην εξορία εδώ και πολλές δεκαετίες. Δεν έχουν αποµείνει παρά µόνο µερικά θραύσµατα από το ιστορικό της σώµα, που µοιάζει πια µε δάσος υλοτοµηµένο από απερίσκεπτους ανθρώπους. Παλεύουν τα παιδιά να τα συνταιριάξουν σε νοήµατα, σε µια εποχή κατά την οποία οι πληροφορίες συµπυκνώνονται σε ολοένα και πιο µικρά και πρακτικά «πακέτα», µε ολοένα και περιορισµένο περιεχόµενο.

Οι διάλεκτοι...
... και οι γλώσσες του κόσµου υποχωρούν σε µεγάλους αριθµούς. Κάθε δέκα µέρες χάνεται µία, γράφει ο συγγραφέας Αλεξ Ρόουζ στο περιοδικό του αµερικανικού πανεπιστηµίου Ντρέξελ. Το 40% από αυτές κινδυνεύει σήµερα µε εξαφάνιση. Για τον θάνατο των γλωσσών γράφει και ο Κ. Ντέιβιντ Χάρισον στο οµώνυµο βιβλίο του. Και εκφράζει τις ανησυχίες του. Γιατί η γλώσσα µάς δείχνει πώς δουλεύει το µυαλό. Κάθε απώλειά της σηµαίνει πως κλείνει για πάντα η πόρτα σε έναν απέραντο πλούτο γνώσεων. Η γνώση συχνά είναι ενσωµατωµένη µέσα στην ίδια τη γλώσσα. Οταν ένας πολιτισµός εγκαταλείπει τη µητρική του γλώσσα, όπως συµβαίνει µε την επικράτηση των παγκοσµιοποιηµένων γλωσσών (αγγλικής, αµερικανικής, ισπανικής), χάνεται για πάντα ένας ανεκτίµητος πλούτος γνώσεων. Ο λαός των Καγιάπο, ας πούµε, λέει τη µέλισσα µε 85 διαφορετικές λέξεις. Καθεµιά εξειδικεύει τις απειροελάχιστες διαφορές των µελισσών στον τρόπο πτήσης, στα τελετουργικά ζευγαρώµατος, στην κατασκευή της κερήθρας. Αν η γλώσσα τους χαθεί, θα χαθεί µαζί της και ο πλούτος των µελισσοκοµικών τους γνώσεων.

Η γλώσσα...
... είναι µια αποθήκη της µυθικής και ιστορικής κληρονοµιάς ενός πολιτισµού. Οι ιστορίες που περνούν από γενιά σε γενιά µε την προφορική παράδοση χάνονται αµετάκλητα από τη στιγµή που θα πεθάνει και ο τελευταίος άνθρωπος που µιλάει αυτή τη γλώσσα. «Τι θα ήταν σήµερα ο δυτικός πολιτισµός χωρίς ολύµπιους αθάνατους σαν τον Δία και την Ηρα, τον Απόλλωνα και τον Διόνυσο, τον Ποσειδώνα, τον Αρη, τον Ερµή, την Αφροδίτη ή θνητούς σαν τον Νάρκισσο, τον Ενδυµίωνα, τον Πυγµαλίωνα, τον Περσέα, την Ηλέκτρα, τον Οδυσσέα;» αναρωτιέται ο Χάρισον.

«Οι θρύλοι τους ενέπνευσαν αναρίθµητες αφηγήσεις ανά τους αιώνες. Αραγε πόσες τέτοιες αφηγήσεις θα τα καταφέρουν σήµερα να περάσουν στην επόµενη γενιά;».

Ποιοι είµαστε...
... εµείς που θα πούµε στα παιδιά µας να διατηρήσουν τη γλωσσική τους κληρονοµιά, έστω κι αν αυτό τους κοστίσει την πρόσβαση σε πιο πρακτικές σπουδές που οδηγούν σε πιο επικερδή καριέρα; αντηχεί ο αντίλογος. Οµως, καθώς οι γλωσσικές σπουδές υποχωρούν µπροστά στην επικράτηση του πρακτικού και προσοδοφόρου, οι αξίες που απειλούνται σήµερα µε εξαφάνιση είναι η γνώση, η παράδοση και το κάλλος. Είναι αυτά πράγµατα που µπορούν να ζυγιστούν µε την εξίσωση κόστος - κέρδος;

Κατεβάστε το αρχείο σε μορφή doc.

Κατεβάστε το αρχείο σε μορφή doc.